Balıkesir’de şap söylentisi süt piyasasını sarstı

Süt piyasasında kriz derinleşiyor. Ödemiş ve çevresinde ulusal ölçekte üretim yapan büyük firmalar çiğ süt temininde zorlanırken, Balıkesir’den gelen “şap hastalığı görüldü” söylentileri piyasadaki dengeleri iyice bozdu.

Geçtiğimiz aylarda alınan önlemlerle etkisi azalan şap hastalığının yeniden görüldüğüne dair iddialar, üretici ve alıcı tarafında tedirginliğe yol açtı. Bu gelişmelerin üzerine yaz aylarında kapasite artırmayı planlayan yerel mandıraların da pazara alıcı olarak girmesi, arz-talep dengesini daha da sıkıştırdı.

Günlük 6 ila 60 ton arasında süt işleyen birçok mandıra, ihtiyacını karşılayabilmek için parçalı alımlara yönelirken, artan rekabet fiyatları yukarı çekti. Ödemiş bölgesinde bazı büyük mandıraların litre başına 28-30 TL seviyesinde alım yaptığı öne sürülüyor. Tire Organize Sanayi Bölgesi’ndeki başlıca alıcıların ise Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) Ocak ayında açıkladığı 22,72 TL’lik referans fiyatın güncellenmesi için Bakanlık nezdinde girişimlerini yoğunlaştırdığı ifade ediliyor.

“ŞAP ENDİŞESİ SÜRÜYOR”

Tire Süt Kooperatifi Başkanı Osman Öztürk, yaz aylarında hayvanların doğal döngüsü gereği süt veriminin düştüğünü hatırlatarak, bazı bölgelerde tekrarlayan şap vakalarının endişe yarattığını söyledi. Öztürk, “Sezonda kapasitesini düşüren mandıralar, yazın artan turizm hareketiyle birlikte yükselen ayran, yoğurt ve dondurma talebini karşılamak için yeniden üretime yöneliyor. Bu da piyasadaki sıkışıklığı artırıyor” dedi.

“PİYASA KENDİ FİYATINI OLUŞTURUYOR”

Tüketicinin alım gücündeki düşüşe de dikkat çeken Öztürk, talepteki daralmanın piyasada durgunluk yarattığını belirterek, “Bu şartlarda USK’nın açıkladığı fiyatın piyasada belirleyici olduğunu söylemek zor. Piyasa kendi fiyatını oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

YILSONUNDA 40 TL SENARYOSU

İzmir Ticaret Borsası Meclis Üyesi Ali Koyuncuoğlu ise Mart ayında çiğ sütün üretici maliyetinin 21,79 TL olarak hesaplandığını, buna karşın piyasada fiyatların 27-28 TL seviyesinde oluştuğunu söyledi. Artan mazot, yem, ambalaj ve diğer girdi maliyetlerine dikkat çeken Koyuncuoğlu, yaz aylarında çiğ süt fiyatının 30-32 TL bandına, yıl sonunda ise 38-40 TL seviyelerine çıkabileceğini öngördü.

“ASIL SORUN PERAKENDEDE”

Üretici fiyatlarına ciddi bir itiraz olmadığını vurgulayan Koyuncuoğlu, sorunun işlenmiş ürün tarafında büyüdüğünü belirtti. Koyuncuoğlu, “Ürün rafta tüketiciye ulaşana kadar piyasa kuralları işlemiyor. Perakende sektöründe yüzde 50’nin üzerinde kâr marjları söz konusu. Market raflarında en ucuz peynirin kilosu 500 TL’ye dayanmış durumda. Bu tablo hem üretici hem de küçük mandıralar için ciddi bir tehdit.” Koyuncuoğlu, et ve süt piyasasında fiyat istikrarı için etkin bir denetim ve kontrol mekanizmasının şart olduğunu belirterek, “Aksi halde piyasa tamamen büyük oyuncuların eline kalacak. Küçük üretici ve yerel mandıraların ayakta kalma şansı giderek azalıyor” dedi.