Avrupa'nın yeşil başkenti Bornova

Portekiz’in Guimarães kentinde düzenlenen tarihi genel kurulda, Avrupa’nın en köklü ve saygın yerel yönetim ağlarından biri olan Energy Cities’in Yönetim Kurulu’na seçilen Eşki, İzmir’in ve Türkiye’nin sesini Avrupa enerji politikalarının merkezine taşıdı. Kurulu temiz enerji gücünü 1.2 MW seviyesine ulaştıran, Türkiye’nin ilk "Karbon Sıfır Kent Bostanı" projesini tamamlayarak dünya literatürüne giren ve kentin "Dijital İkiz" altyapısını kuran Bornova Belediyesi, sosyal belediyecilik ile çevre dostu teknolojileri harmanlayarak geleceğin kent modelini bugünden hayata geçirdi.

Çatılardan yükselen güç

Bornova Belediyesi, küresel iklim krizine ve enerji darboğazına karşı fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmayı hedefleyen, büyük ölçekli temiz enerji yatırımlarını başarıyla tamamladı. Proje kapsamında, Bornova Belediyesi Temizlik İşleri Şantiyesi ve Merkez Pazaryeri'nin dev çatı alanları tamamen güneş enerjisi panelleriyle kaplandı. Merkez Pazaryeri çatısına yerleştirilen 272 adet güneş paneliyle henüz ilk yılında 1 milyon TL’yi gelir üreterek pazar yerinin enerji faturasını %76 oranında karşılamaya başladı. Temizlik İşleri Şantiyesi çatısında kurulan tesis ise ilk yılında belediye bütçesine 750 bin TL’nin üzerinde net katkı sağlayarak şantiyenin enerji ihtiyacını %48 oranında üstlendi.

Üzerinde hem rüzgar hem de güneşten enerji üretecek donanımı bulunan hibrit akıllı direkler; günde ortalama 6 kW’lık üretimiyle kuruldukları parklarda şebekeden elektrik kullanmadan parkların aydınlatma, sulama ve güvenlik kamerası sistemlerinin tüm enerji ihtiyacının tamamını yenilenebilir kaynaklardan sağlıyor.

Karbon sıfır Kent Bostanı

Sürdürülebilir yerel kalkınma hamlesinin çevre kirliliğiyle ve iklim değişikliğiyle mücadelenin en güçlü kalesi olarak konumlandıran Bornova Belediyesi; 50 bin metrekareye ulaşan kentsel tarım alanının yanı sıra; Doğanlar ve Ümit mahallelerinin ortasında Türkiye’nin ilk ve en büyük "Karbon Sıfır Kent Bostanı" projesini tamamlayarak üretime açtı.

Sulamasını çevre binalardan yağmur hasadı yöntemiyle yapan Doğanlar Kent Bostanı, İzmir için önemli giderek artan şebeke suyunu kullanmadan tarım yapılmasını sağlıyor. Alandaki sulama su pompalarından çevre aydınlatmasına kadar ihtiyaç duyulan tüm elektrik ise bostana kurulan hibrit enerji direği sayesinde rüzgâr ve güneşten üretiliyor. Böylece üretimin hiçbir aşamasında karbon tüketilmiyor.

Akademik iş birlikleriyle gelişiyor

Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’yle yapılan iş birliği protokolü çerçevesinde uzmanlar; hem Kent Bostanı hem de mahallelerde tarımsal üretim yapan üreticilere budamadan aşılamaya, gübrelemeden aşılama ve biyolojik mücadele kadar çeşitli alanlarda uygulamalı eğitim veriyor. Protokol aynı zamanda Ekolojik Kent Tohum Merkezi’nin teknik olarak büyütülmesini, coğrafi işaretli Bornova Kınalı Bamyası ile Bornova Misket Üzümü’nün korunmasını ve Bornova Lalesi’nin tescil süreçlerinin hızlandırılmasını kapsıyor. Diğer yandan Sosyal İklim Derneği ile imzalanan protokol doğrultusunda iklim adaleti, çevre hakları, karbon emisyonlarının azaltılması ve sürdürülebilir yaşam konularında seminerler, atölyeler ve interaktif eğitimler düzenleniyor.

Yenilenebilir enerji hamlesi küresel bir barış modelidir

Enery Cities Yönetim Kurulu’na seçilerek uluslararası yeşil enerji politikalarının geliştirilmesinde Avrupa’nın öncü kentleriyle aynı yönetim masasına oturtan Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, ilçede inşa ettikleri vizyoner modeli ve felsefi altyapıyı şöyle aktardı:

“Sadece yol ve bina inşa etmiyor, kentin toprağına, havasına, suyuna ve insan onuruna kalıcı yatırımlar yapmaya çalışıyoruz. Hiç kimsenin kendisini yalnız ve çaresiz hissetmemesi için üretimin tüm kanallarını açtık.

Energy Cities yönetimindeki görevimizle sadece Bornova’nın değil, İzmir ve Türkiye’nin Avrupa enerji politikalarını üreten karar verici mekanizmalarda güçlü bir şekilde temsil ediyoruz. Tarih boyunca insanlığın yaşadığı büyük yıkım ve savaşlar, enerji başta olmak üzere kaynaklarının paylaşılamamasından çıkmıştır. Bu nedenle insan odaklı enerjiye geçişin aynı zamanda küresel kaynak çatışmalarını bitirecek bir dünya barışı modelidir.”