Tek Referans Logo

Aramak için en az 3 karakter yazın.

Da Vinci Robotik Cerrahi - Bazekol Sağlık Grubu

BASİFED Başkanı Semiha Güneş COP31’i Tek Referans için yazdı: Mekân da bir iklim mesajıdır

Tek Referans profil fotoğrafı
YazarTek Referans

Antalya'daki COP31'de BASİFED'i üye kuruluşlarıyla birlikte temsil eden Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş, zirveyi bir mimar gözüyle Tek Referans için değerlendirdi. Güneş, Expo alanının yeniden kullanımını, atık malzemeden üretilen Türkiye Pavyonu'nu ve buluşmayı merkeze alan Kanada ile İspanya pavyonlarını örnek gösterdi; insan akışı, mola alanları ve küratöryel yerleşim için de bir sonraki buluşmaya üç öneri sundu

BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş
BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş

SEMİHA GÜNEŞ | BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı

Bir mimar bir mekâna girdiğinde önce insana bakar. Nereden girdiğine, nerede durduğuna, nerede yorulduğuna, kiminle karşılaştığına, mekâna ilişkin deneyimin nasıl oluştuğuna... Antalya'daki COP31'de de bunu yaptım. Bir yandan oturumları izledim, bir yandan da alanın insanlarla nasıl bir ilişki kurduğunu gözledim.

COP31, iyi bir gündemle hazırlanmış, çok önemli bir organizasyondu. İklim meselesinin enerjiden finansa, sanayiden şehirlere kadar bu kadar farklı alanı aynı masaya getirmesi, Türkiye'nin ev sahipliğini anlamlı kılıyor. Batı Anadolu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (BASİFED) olarak, üye kuruluşlarımız ESİAD ve EGİAD ile birlikte İzmir iş dünyasını bu masada temsil etmekten gurur duyduk.

ESKİ BİR ALANA YENİ BİR HAYAT

Bir mimar olarak beni ilk etkileyen, zirvenin sıfırdan bir alan inşa etmek yerine Expo 2016 alanını yeniden hayata döndürmesi oldu. Yaklaşık 65 bin metrekarelik mevcut yapı yeniden kullanıma kazandırıldı. Hafif bir tekstil örtü, ahşap döşemeler ve bir su kanalıyla kurgulanan gölgeli yürüyüş aksı, Antalya iklimine uygun ve zarif bir çözümdü. Mavi Bölge'de gölet boyunca uzanan Barış Yolu da farklı mekânları birbirine bağlayan bir buluşma aksı olarak düşünülmüştü.

Daha da önemlisi, alanın zirveden sonra fuarlar, konserler ve kent etkinlikleriyle yaşamaya devam etmesi planlanıyor. En sürdürülebilir bina, zaten var olan binadır. COP31 bu ilkeyi büyük ölçekli bir örnekle gösterdi.

TÜRKİYE PAVİLYONU: MALZEMEDE CESUR BİR ADIM

Türkiye Pavilyonu'nun "İklim Değişikliğine Uyum ve Dirençli Kökler" teması, Anadolu'nun binlerce yıllık uyum birikimini bugünün iklim gündemine bağlıyordu. Mavi Bölge'de "İlkler" anlatısıyla kurulan sergi, Göbeklitepe'den bugüne uzanan bir hikâye sunuyordu.

Türkiye standında beni asıl heyecanlandıran ise malzeme tercihi oldu. Sıfır atık yaklaşımının bir slogan olarak değil, yapı malzemesi olarak sergilenmesi ev sahibi ülke için güçlü bir mesajdı.

KANADA VE İSPANYA: BULUŞMAYI TASARLAMAK

Organizasyonunun Birleşmiş Milletler ortaklığında yapılması hasebiyle alanın akreditasyon isteyen kısımları bulunuyordu, ben de bu nedenle zamanımı daha çok Mavi Bölgede geçirdim. Bu bölümde ülke pavyonları arasında bana göre Kanada, İspanya ve Finlandiya, sade ama mesajını ilk bakışta taşıyan tasarımlarıyla öne çıkıyordu. Bu kadar çok sesin bir araya geldiği bir zirvede akılda kalan, neyi öne çıkardığınız kadar neyi dışarıda bıraktığınızdır.

Kanada Pavyonu'nda dikkatimi çeken, mekânın iki ayrı işleve göre kurgulanmasıydı: Yaklaşık 25 kişilik bir etkinlik alanı ve yanında gayriresmî görüşmeler için ayrılmış bir networking alanı. Yani pavyon yalnızca anlatmak için değil, karşılaşmak için de tasarlanmıştı. İspanya ise pavyonunu kamu kurumları, şirketler ve iklim alanında çalışan kuruluşlar için bir buluşma noktası olarak kurgulamış, yaklaşık 60 etkinliğin tamamını canlı yayınla dünyaya açmıştı. Mekânın duvarlarını aşan bir erişim, iyi bir tasarım kararıdır.

Müzakere başkanlığını üstlenen Avustralya'nın yaklaşımı da dikkat çekiciydi. Avustralya kendi pavyonunun yanı sıra, Yeni Zelanda ile birlikte Pasifik ada ülkelerinin Moana Blue Pacific Pavyonu'nu destekledi. Alanın merkezinde, Türkiye ve Avustralya pavyonlarının hemen yakınında konumlanan bu pavyon, iklim krizinden en çok etkilenen toplulukların sesini zirvenin kalbine taşıdı. Mekânda kime yer açtığınız da bir mesajdır.

Finlandiya Pavyonu ise bir iş dünyası federasyonu olarak bize en yakın modeldi. Pavyon, Çevre ve Dışişleri bakanlıklarının yanında Finlandiya Sanayi Konfederasyonu, Finlandiya Ticaret Odası ve Finlandiya Teknoloji Sanayileri gibi iş dünyası örgütleriyle ortaklaşa kuruldu. Fosilsiz sanayi, döngüsel ekonomi ve biyoekonomi gibi temalar etrafında kurgulanan programın ortakları arasında Neste ve Outokumpu gibi sanayi şirketleri de vardı. Kamu ile iş dünyasının tek bir ülke vitrininde buluşması, Türkiye'deki sanayi federasyonları için de ilham verici bir model.

Bu örneklerin ortak dersi şuydu: Zirvelerde iş birlikleri çoğu zaman sahnede değil, iki oturum arasındaki kısa sohbetlerde kuruluyor. Bu nedenle de ihtiyaçları anlamak, insanı tanımak ve bunların arasına onlarla uyumlu bir tasarımı yerleştirmek fark yaratıyor. Mekânlarını bu şekilde tasarlayan, devasa Mavi Bölge içerisine kendini bu şekilde yerleştiren standlar, en kalıcı izi bırakanlar oldu.

VERİYİ BEDENDE HİSSETTİRMEK

Zirvede dikkatimi çeken deneyimlerden biri, “iklim kabinleri” oldu. Yan yana iki kabin, 100 yıl önceki ve 100 yıl sonraki atmosferi ziyaretçiye sunuyordu. Geçmişin kabininde karbondioksit yaklaşık 305 ppm, sıcaklık 18-19 derece, nem yüzde 25 civarındaydı. Geleceğin kabininde ise karbondioksit yaklaşık 1.100 ppm'e, sıcaklık 28-29 dereceye, nem yüzde 60'a çıkıyordu. İçeri girenlerin bir kısmı nefes almakta zorlandığını söylüyordu.

Tek başına bu örnek bile mekânın en güçlü iletişim araçlarından biri olduğunun kanıtıydı. Grafiklerde okuduğumuz "birkaç derece" ve "birkaç yüz ppm", kapalı bir odada birkaç dakika geçirince soyut olmaktan çıkıyor. İklim politikasını anlatmanın en etkili yolu bazen bir rapor değil, iyi tasarlanmış küçük bir mekâna dönüşüyor. Bu çözümün bir Türk teknoloji şirketinden çıkması da ayrıca sevindiriciydi.

İZMİR SAHNEDEYDİ, DAHA FAZLASI DA OLABİLİR

İzmir'in COP31'deki görünürlüğü sevindiriciydi. İzmir Büyükşehir Belediyesi "Dirençli İzmir için Dirençli Mahalleler" temasıyla Dirençli Şehirler Pavilyonu'nda 100 metrekarelik bir alanda kentin iklime uyum çalışmalarını tanıttı. Panellerde İzmir’in yerel yönetim olarak deneyimleri ve iklim vizyonu aktarıldı, anlamlıydı. İzmir merkezli Arkas Holding'den Alp Çapa'nın Türk Loydu'nun COP31 kapsamındaki denizcilik panelinde yer alması da kentimizin lojistik ve denizcilik birikiminin uluslararası tartışmada karşılık bulduğunu gösterdi.

Bir sonraki adımda sanayiden gelen somut vakaları da bu sahneye taşımanın kıymetli olacağını düşünüyorum. Bir işletmenin yan ürününü başka bir işletmenin girdisine dönüştüren endüstriyel simbiyoz uygulamaları, sanayide kaynak verimliliği deneyimleri ve bölgenin rüzgâr enerjisi potansiyeli, İzmir'in uluslararası tartışmaya katabileceği başlıklar. Bu deneyimleri hayata geçirenlerin ağzından dinlemek, benzer bir adım atmayı düşünen başka bir kent için en kapsamlı politika belgesinden daha öğretici olabilir.

BİR SONRAKİ BULUŞMA İÇİN ÜÇ NOT

Alanı gezerken, bir sonraki büyük buluşmada daha iyi yapılabileceğini düşündüğüm üç noktayı da bir mimar olarak not ettim.

Birincisi insan ve araç akışı. Zirve süresince trafik ciddi bir sorun oluşturdu. Havalimanı terminallerinde ve stadyumlarda olduğu gibi, yaya ve araç hareketlerinin alan açılmadan önce simülasyonla test edilmesi, kalabalığın nerede yığılacağını tasarım masasında görmemizi sağlar.

İkincisi mola ve karşılaşma alanları. Barış Yolu'ndaki buluşma fikri, Mavi Bölge'de pavyonların arasına da yayılabilirdi. Bu kadar geniş ve yoğun bir alanda insanın oturup atmosferi sindirebileceği, az önce dinlediğini yanındakiyle konuşabileceği noktalar hem bir ihtiyaç hem de bir networking fırsatıdır. Kanada'nın pavyon ölçeğinde yaptığını alan ölçeğinde de yapabiliriz.

Üçüncüsü küratöryel nefes. Türkiye tanıtımına ait unsurlar yoğun bir yerleşim içindeydi. Refik Anadol'un bu zirve için özel olarak tasarladığı eser, çevresinde biraz daha boşluk bırakılsa çok daha çarpıcı olabilirdi. Dijital eserler, özellikle Refik Anadol’un benzersiz eserleri boşluk ve derinlik sağlandığında kendini ziyaretçiye daha iyi geçiren eserlere dönüşüyor. Ziyaretçinin birkaç adım geri çekilip bakabileceği bir alan açmak, bazen tasarımcının yapabileceği en etkili müdahaledir.

UYGULAMA, MEKÂNDAN BAŞLAR

COP31 kendini "Uygulama COP'u" olarak tanımladı. Antalya'da gördüklerim, uygulamanın yalnızca kararlarda değil mekânda da sınandığını gösterdi: Yeniden kullanılan bir Expo alanında, atıktan üretilmiş kaidelerde, buluşmaya alan açan pavyonlarda. Türkiye önümüzdeki yıllarda da büyük uluslararası buluşmalara ev sahipliği yapacak, İzmir de bu buluşmalara ev sahipliği yapabilecek kentlerden biri. COP31'in iyi uygulamalarını koruyup bu üç notu tasarımın ilk gününe taşıyabilirsek çıtayı daha da yukarı çekebiliriz.

BASİFED olarak, tüm üye derneklerimizi temsilen katıldığımız zirve, bizim açımızdan da ufuk açısıydı. İzmir'in sanayi ve tasarım birikimini bu sürece katmaya hazırız. Bir sonraki uluslararası buluşmada İzmir’in reel sektörünü temsil eden isimlerden, iklime uyum ve iklimle dönüşüm hikayeleri dinlemeyi arzu ediyorum.


Kategoriler:
Etiketler:

Yorumlar

0

Henüz yorum yapılmamış

Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz? İlk yorumu siz yapın.