Ege pamuğunda alarm: Rekolte 100 bin tonun altına düşebilir

Ege Bölgesi’nde pamuk ekim alanları bir yılda yüzde 47 daralarak 49 bin hektara düşerken, mahlıç pamuk üretiminin 93 bin 755 ton olması bekleniyor. İzmir Ticaret Borsası Meclis Başkanı Bülent Uçak, üreticinin zarar nedeniyle pamuktan uzaklaştığını vurgulayarak desteklerin artırılması çağrısı yaptı

2026/27 sezonu Ege Bölgesi pamuk ekili alanlarının belirlenmesi ve ürün rekoltesinin tahmin çalışmaları tamamlandı. İzmir Ticaret Odası, Ege İhracatçı Birlikleri, Tariş Pamuk ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği, Aydın Ticaret Borsası, Söke Ticaret Borsası, Manisa Ticaret Borsası iş birliğinde Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü ile yapılan protokol dâhilinde ve Nazilli Pamuk Araştırma Enstitüsü’nün teknik desteği ile gerçekleştirilen rekolte çalışmalarının sonuçlarını İTB Meclis Başkanı Bülent Uçak açıkladı. Bölgedeki pamuk üretiminde yaşanan sert gerilemenin, tarımsal üretimin geleceğine ilişkin endişeleri artırdığını kaydeden Uçak, pamuk ekim alanlarının geçen sezona göre yüzde 47 azalarak 49 bin hektara gerilediğini, (mahlıç) pamuk üretiminin ise 93 bin 755 ton seviyesinde beklendiğini kaydetti. Ekim alanlarındaki sert düşüşe karşın birim alandan alınan verimde artışa vurgu yapan Uçak, kütlü pamuk veriminin yüzde 14 artışla dekarda 499 kilograma ulaşmasını bekledikleri Ege Bölgesi'nde toplam kütlü(çekirdekli) pamuk üretiminin ise 247 bin ton olarak tahmin edildiğini belirtti.

ÜRETİCİ ALTERNATİF ÜRÜNLERE YÖNELDİ

Rekolte tahmin çalışmasının sonuçlarını değerlendiren Bülent Uçak, 2026 sezonunda yüksek tarla verimi ile ekim alanlarındaki sert daralmanın bir arada yaşandığına dikkat çekti. İlkbahardaki hava koşulları nedeniyle ekimlerin 10-15 gün geciktiğini belirten Uçak, sulama suyuna erişimin iyileşmesi ve hastalık-zararlı baskısının azalmasının verime olumlu katkı sağladığını ifade etti. Buna karşılık artan üretim maliyetleri ve pamuğun üreticiye yeterli gelir sağlamaması nedeniyle ekim alanlarının önemli ölçüde daraldığını kaydeden Uçak, üreticilerin pamuk yerine ayçiçeği, mısır ve yem bitkilerine yöneldiğini söyledi. Pamuk üreticisinin son 2-3 sezondur zarar ettiğini vurgulayan Uçak, geçen yılın maliyet ve satış rakamlarını örnek gösterdi. Uçak, "Buna göre bir kilogram pamuğun üretim maliyeti 35 liraya ulaşırken, prim ve desteklemeler dahil üreticinin eline geçen ortalama tutar 28,8 lirada kaldı. Böylece üretici, kilogram başına yaklaşık 6 lira zarar etti. Yeni sezonda ise bölgeye ve verime bağlı olarak kütlü pamuk üretim maliyetinin kilogram başına 40-45 lira arasında olması bekleniyor. Yeni sezon kütlü pamuk fiyatları ise 38-40 lira seviyesinde. Bu koşullarda üreticinin yine kazanç sağlayamayacak" dedi. Uçak, “Zararına üretim bir sezon sabırla taşınır. Ama ikinci, üçüncü sezonda üretici ekim kararını değiştirir. Bugün yaşadığımız da tam olarak budur” değerlendirmesinde bulundu.

DESTEK ARTIŞI MALİYETLERİ KARŞILAMIYOR

Pamukta 2026 yılı için dekar başına destek tutarının 1.395 liradan 1.652 liraya yükseltilmesini, 2027 üretim yılı desteğinin ise 1.989 lira olarak açıklanmasını olumlu bulduklarını belirten Uçak, artışın yeterli olmadığını kaydetti. Son iki yılda pamuk desteğindeki artışın yüzde 28'de kaldığını, aynı dönemde tüketici enflasyonunun yüzde 75, tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın ise yüzde 71 olduğunu aktaran Uçak, desteklerin maliyet artışlarına göre güncellenmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin yıllık pamuk tüketiminin yaklaşık 1,5 milyon ton olduğunu hatırlatan Uçak, geçen yıl bu ihtiyacın yaklaşık yarısının yerli üretimle karşılanabildiğini, yeni sezonda ise üretimin tüketimin üçte birinden daha azını karşılayacağının öngörüldüğünü söyledi. 2025/2026 sezonunda pamuk ithalatının önceki sezona göre yüzde 5 artarak 1 milyon 28 bin tona yükseldiğini belirten Uçak, ithalat için 1 milyar 724 milyon dolar ödendiğini kaydetti. TÜİK'in ilk tahminlerinde pamuk üretiminin 500 bin ton olarak öngörüldüğünü, sahadan elde edilen verilerin ise 425-450 bin ton aralığına işaret ettiğini aktaran Uçak, üretimdeki gerilemenin ithalat miktarını ve döviz faturasını artırabileceğini ifade etti. Uçak, pamuk ithalatı için ödenecek tutarın 2 milyar doları aşabileceği uyarısında bulundu.

DESTEKLERİN MALİYETİN YÜZDE 15'İNE ÇIKARILMASI İSTENDİ

Pamuk üretimindeki gerilemenin önüne geçilmesi için çözüm önerilerini de sıralayan Uçak, mevcut desteklerin güncel üretim maliyetlerinin yüzde 7-8'i düzeyinde kaldığını belirterek bu oranın en az yüzde 15'e çıkarılmasını istedi. Mazot, gübre ve sulama elektriği maliyetlerinin düşürülmesi, modern sulama ve mekanizasyon yatırımlarının desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Uçak; lisanslı depoculuk, elektronik ürün senedi karşılığında finansman ve sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılmasını önerdi. Uçak ayrıca pamukta vadeli işlem piyasalarının geliştirilmesini, yerli pamuk kullanan sanayicilere uygun faizli ve uzun vadeli finansman olanakları sağlanmasını istedi. Kalite, izlenebilirlik ve yeşil dönüşüm standartlarının ihracat açısından önemine dikkat çeken Uçak, “GMO Free Turkish Cotton” ülke markasının da desteklenmesi gerektiğini belirtti.