Egeli 12 başkan sektör sektör yarıyıl performansını anlattı, hedeflerini açıkladı

Ege İhracatçı Birlikleri’nin oluşturan 12 birliğin başkanları, 2026 yılının ilk yarı değerlendirme toplantısında ilk yarı performanslarının yanı sıra yaşadıkları sektörel sıkıntıları aktarırken, ikinci yarıyıl hedeflerini de anlattı.

İhracatçılar, döviz kurunun rekabetçiliğin önünde engel olmaması için döviz dönüşüm desteği oranının artırılmasını da talep etti.

EGE HUBUBAT'TAN 1.4 MİLYAR DOLARLIK HEDEF

Ege İhracatçı Birlikleri 2026 değerlendirme toplantısında konuşan Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında yüzde 3 düşüşle 554 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini, yılsonunda ise 1,4 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmayı öngördüklerini söyledi.

Türkiye genelinde hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar sektörünün ihracatı ilk altı ayda yüzde 4 azalarak 5 milyar 847 milyon dolar oldu. Birliğin en büyük ihracat kaleminin 245 milyon dolarla bitkisel yağlar olduğunu belirten Öztürk, küspeler, hayvan yemleri ve evcil hayvan mamaları grubunun 94 milyon dolarla ikinci sırada yer aldığını ifade etti. Bu grupta değer bazında yüzde 29, miktar bazında ise yüzde 77 artış yaşandı. Ege Bölgesi ihracatçılarının ilk yarıda 45,5 milyon dolarlık evcil hayvan maması ihraç ettiğini aktaran Öztürk, Türkiye’nin toplam evcil hayvan maması ihracatının yüzde 62’sinin Birlik üyelerince gerçekleştirildiğini kaydetti.

DEMİR DIŞI ÜRÜNLER YÜKSELDİ, ÇELİK GERİLEDİ

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği (EDDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı ve Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı Fatih Uysal ise, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında ihracatını yüzde 1 artırarak 1,3 milyar doların üzerine taşıdığını söyledi. Türkiye genelinde demir, demirdışı metaller ve çelik sektörlerinin ihracatının ocak-haziran döneminde yüzde 6,1 artışla 15,6 milyar dolara ulaştığını belirten Uysal, üyelerinin zorlu koşullara rağmen üretim, istihdam ve ihracata katkı sunmayı sürdürdüğünü ifade etti. Alt sektörlerde farklı bir görünüm bulunduğunu aktaran Uysal, demirdışı metaller ihracatının yüzde 20 büyüdüğünü, çelik ihracatının ise yüzde 7 gerilediğini kaydetti. Çelik sektöründe küresel kapasite fazlası, fiyat baskısı ve kota uygulamalarının ihracat performansını olumsuz etkilediğini söyleyen Uysal, “2026 yılı için belirlediğimiz 2,5 milyar dolarlık ihracat hedefine üyelerimizle birlikte ulaşacağımıza inancımız tam” dedi. Firma ziyaretleri ve sektör toplantılarında üyelerin en önemli gündeminin finansmana erişim, yüksek üretim maliyetleri ile kur-enflasyon dengesindeki bozulma olduğunu ifade eden Uysal, uygun maliyetli finansman imkanlarının artırılması ve üretim maliyetlerini hafifletecek adımların atılması gerektiğini vurguladı.

TEKSTİLDE BİRİM DEĞER ARTARKEN, İHRACAT DÜŞTÜ

Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve Birlik Koordinatör Başkan Yardımcısı Turan Göksan, Birliğin 2026 yılının ilk altı ayında 282 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini, ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 gerilediğini söyledi.

Türkiye genelinde tekstil ve hammaddeleri sektörünün ihracatının yüzde 0,5 düşüşle 4,7 milyar dolara indiğini belirten Göksan, küresel talepteki daralmanın sektör üzerinde etkili olduğunu ifade etti. Göksan, ihracat tutarındaki düşüşe rağmen katma değerli üretim gücünün korunduğunu vurguladı. EİB tekstil sektöründe ortalama ihraç birim fiyatının yüzde 18 artarak 3,17 dolara ulaştığını belirten Göksan, bu rakamın Türkiye genelindeki tüm sektörlerin 1,57 dolarlık ortalama birim fiyatının yaklaşık iki katı olduğunu kaydetti.

Birliğin ilk yarıda 66,5 milyon dolarlık pamuk ihracatı yaptığını, pamuk ihracatında yüzde 50 düşüş yaşandığını aktaran Göksan, yeni sezonla birlikte yılın ikinci yarısında toparlanma beklediklerini söyledi.

Göksan, "Birliğimizin en büyük pazarı Çin olurken, Çin’e ihracat yüzde 37 geriledi. Çin’i Ürdün, Vietnam, İtalya ve Mısır izledi. İlk beş pazar içinde ihracat artışı görülen tek ülke ise yüzde 8,8 ile İtalya oldu" dedi. Göksan, 2026 hedeflerinin 2025 ihracat seviyesini korumak olduğunu ifade ederek; teknik tekstiller, sürdürülebilir ürünler ve yüksek performanslı kumaşlarla sektörün katma değerini artırmayı amaçladıklarını söyledi.

DERİ İHRACATÇISINDAN YÜZDE 10 DÖVİZ DÖNÜŞÜM TALEBİ

Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Halil Gündoğdu, Ege Bölgesi’nin deri ve deri mamulleri ihracatının 2026 yılının ilk yarısında 73,8 milyon dolar olduğunu açıkladı. Bölge ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5, 2024 yılının aynı dönemine göre ise yüzde 9,6 geriledi. Ege Bölgesi’nde ihracatın yüzde 72’sini 53,1 milyon dolarla ayakkabı sektörünün oluşturduğunu kaydeden Gündoğdu, ayakkabının ilk yarıda ihracatını yüzde 5,5 artırarak bölgedeki tek büyüyen ürün grubu olduğunu söyledi. Deri ve kürk konfeksiyon ihracatı 8,8 milyon dolar, saraciye ihracatı 8,2 milyon dolar, mamul deri ve kürk ihracatı ise 3,6 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Sektörün yüksek kaliteli hammadde kullanımı, uzun üretim vadeleri ve moda trendlerine hızlı uyum zorunluluğu nedeniyle işletme sermayesine yoğun ihtiyaç duyduğunu belirten Gündoğdu, ihracatçıların finansmana erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı. Gündoğdu, “Merkez Bankası döviz dönüşüm desteği prim oranı yüzde 10 seviyesine çıkarılmalı ve uygulamanın yıllık olarak uzatılması yerinde olcacaktır. Bu destek sektörün uluslararası rekabet gücünün korunması için çok önemli işlev görecektir" dedi.

Gündoğdu, ayrıca İzmir’de deri ve deri mamulleri sektörüne yönelik modern bir organize sanayi bölgesi kurulmasının istihdamı artıracağını, nitelikli iş gücü devamlılığı sağlayacağını ve sürdürülebilirlik altyapısını güçlendireceğini belirterek proje için kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarına iş birliği çağrısında bulundu.

HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ TOPARLANMA SİNYALİ VERİYOR

Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Çağlar Bağcı, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında 631 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini, ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 gerilediğini söyledi. Haziran ayında Ege hazır giyim ihracatının yüzde 13 artışla 117,8 milyon dolara ulaştığını açıklayan Bağcı, "Haziran ayındaki performans yılın ikinci yarısı açısından olumlu bir sinyal verdi. Avrupa pazarındaki sipariş hareketliliği ile özellikle son çeyrekte toparlanma bekliyoruz" dedi.

Ege hazır giyim ihracatında ilk altı ayda en fazla ihracat yapılan ülkenin İspanya olduğunu belirten Bağcı, pazar çeşitliliğinin artık yalnızca büyüme hedefi değil, ihracat risklerini dengelemenin temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Dünya hazır giyim ihracatının 2025 yılında yüzde 4 arttığını, Türkiye’nin hazır giyim ihracatının ise yüzde 6 gerilediğini hatırlatan Bağcı, Vietnam, Bangladeş ve Polonya gibi ülkelerin güçlü artışlar kaydettiğini ifade etti. Polonya’nın 2025 yılında 18,9 milyar dolarlık hazır giyim ihracatıyla Türkiye’nin önüne geçtiğini, Türkiye’nin ise 18,6 milyar dolarla küresel sıralamada sekizinciliğe gerilediğini belirten Bağcı, buna karşın Türkiye’nin yaklaşık 4,5 milyar dolarlık ithalata karşılık 18 milyar doların üzerinde ihracat yapan net ihracatçı bir üretim ülkesi olduğunu vurguladı. Hazır giyim ihracatçılarının enerji maliyetleri, finansmana erişim, kur-maliyet dengesi, tedarik zinciri belirsizlikleri ve Avrupa Birliği’nin sürdürülebilirlik düzenlemeleriyle aynı anda mücadele ettiğini ifade eden Bağcı, üretim maliyetlerinin rekabetçiliği zayıflatmayacak seviyede dengelenmesi gerektiğini vurguladı. İkinci yarıda katma değerli üretim, sürdürülebilirlik ve pazar çeşitlendirmesine odaklanacaklarını belirten Bağcı, ticaret heyetleri, alım heyetleri ve milli katılım organizasyonlarıyla firmaların uluslararası pazarlardaki görünürlüğünü artırmayı hedeflediklerini kaydetti.

KURU MEYVE İHRACATÇISI ZORLU ŞARTLARA DİRENİYOR

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay, Türkiye’nin kuru meyve ve mamulleri ihracatının 2026 yılının ilk yarısında yaklaşık 752 milyon dolara ulaştığını, bunun 465 milyon dolarlık bölümünün Ege İhracatçı Birlikleri üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi. Gabay, "Sektörümüz, 2026 yılının ilk yarısında küresel ekonomideki belirsizlikler, artan maliyet baskıları ve iklim değişikliğinin üretim üzerindeki etkilerine rağmen dünya pazarlarındaki güçlü konumunu korumayı sürdürdü" dedi.

İlk altı ayda çekirdeksiz kuru üzüm ihracatının 215 milyon dolar, kuru incir ihracatının 136 milyon dolar, kuru kayısı ihracatının ise 60 milyon dolar olduğunu aktaran Gabay, kuru kayısıda yaşanan don olayları ve rekolte kayıplarının ihracatı olumsuz etkilediğini kaydetti. Çam fıstığı ve elma kurusu gibi ürün gruplarında görülen artışın ise ürün çeşitliliği ve katma değerli üretimin önemini ortaya koyduğunu dile getirdi. Gabay, kaliteli ürün üretmenin tek başına yeterli olmadığını; güvenilir, sürdürülebilir ve katma değerli üretim anlayışının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. İşçilik, enerji, üretim girdileri ve finansman maliyetlerindeki artışın ihracatçılar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirten Gabay, "Döviz kurunun maliyet artışlarını aynı ölçüde karşılamaması sektörün uluslararası rekabet gücünü olumsuz etkiliyor" diye konuştu.

İran, Özbekistan ve Güney Afrika gibi rakip ülkelerin daha düşük maliyetlerle pazarda yer aldığını ifade eden Gabay, hedeflerinin yalnızca ihracat miktarını artırmak olmadığını, Türk kuru meyvesinin dünyadaki güvenilir marka değerini daha da güçlendirmek olduğunu belirtti.

BİRLİK BAŞKANI KÜRSÜDE TÜRKÜ SÖYLEDİ

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Balık, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında ihracatını yüzde 2 artırarak 572 milyon dolara çıkardığını açıkladı. Balık, konuşmasından sonra ise Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Halil Gündoğdu’nun “Kürsüde türkü söyleyemezsin” sözlerine, “Mihriban” türküsünü seslendirerek yanıt verdi.

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin 2025 yılını 128 ülkeye gerçekleştirdiği 1 milyar 231 milyon dolarlık ihracatla kapattığını hatırlatan Balık, Birliğin Ege Bölgesi’nde bitkisel ürün ihracatındaki lider konumunu koruduğunu söyledi. 2025 yılının ocak-haziran döneminde 559 milyon dolar olan ihracatın, 2026’nın aynı döneminde 572 milyon dolara yükseldiğini belirten Balık, küresel belirsizlikler ve lojistik zorluklara rağmen elde edilen artışın sektörün dayanıklılığını gösterdiğini ifade etti.

İlk altı ayda yaş meyve ve sebze grubunda kiraz, domates, mandalina ve şeftalinin; meyve sebze mamullerinde ise kuru domates, kornişon turşusu, biber turşusu, sebze konserveleri ve elma suyunun öne çıktığını aktaran Balık, en fazla ihracat yapılan ülkelerin Almanya, ABD, Rusya, İngiltere ve Hollanda olduğunu kaydetti. Türkiye’den Çin’e kiraz ihracatının yeniden başlaması için yürütülen süreçte Çin Gümrükler Genel İdaresi teknik heyetinin 22-28 Haziran tarihlerinde Türkiye’de incelemelerde bulunduğunu belirten Balık, Çin pazarının açılmasının Türk kirazı için yeni fırsatlar yaratacağını söyledi.

MADEN İHRACATÇISI YENİ STRATEJİ BELİRLEYECEK

Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı İbrahim Alimoğlu, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında ihracatını yüzde 12 artırarak 767 milyon dolara çıkardığını söyledi. Alimoğlu, "Birliğimizin yeni dönem yol haritasını 21 Temmuz’da gerçekleştirilecek çalıştayın ardından üyelerimizle paylaşacağız" dedi.

Birlik ihracatında doğal taş ürünlerinin ilk sırada yer aldığını, doğal taşı kıymetli metal cevherleri ve feldspatın takip ettiğini aktaran Alimoğlu, en fazla ihracat yapılan ülkelerin Çin, ABD ve İspanya olduğunu kaydetti. Çin’e ihracatın yüzde 47, İspanya’ya ihracatın yüzde 12 arttığını; ABD’ye ihracatın ise yüzde 5 gerilediğini söyledi. Doğal taş ihracatında ABD, Çin ve Fransa’nın öne çıktığını belirten Alimoğlu, Çin’e satışların yüzde 42, Fransa’ya ihracatın yüzde 0,9 arttığını ifade etti. Küresel belirsizlikler, yüksek maliyetler ve uluslararası ticaretteki gelişmelerin sektörü etkilediğini belirten Alimoğlu, madencilik sektörünün kamuoyunda oluşan olumsuz algıyla da mücadele ettiğini söyledi. Sektörün ekonomiye, istihdama ve sürdürülebilir kalkınmaya sağladığı katkının daha doğru anlatılması gerektiğini vurguladı. Yılın ikinci yarısında uluslararası rekabet gücünü artıracak faaliyetlere devam edeceklerini belirten Alimoğlu, 6. Amorf Doğal Taş Proje Tasarım Yarışması Gala Gecesi’nin 5 Eylül’de Agora Örenyeri’nde düzenleneceğini açıkladı.

SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATI YARISI EİB'DEN

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Atakan Demir, Birliğin 2026 yılının ilk altı ayında 949 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini açıkladı. Türkiye genelinde su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörünün 1 milyar 904 milyon dolarlık ihracata ulaştığını belirten Demir, sektör ihracatının yaklaşık yarısının Ege İhracatçı Birlikleri üzerinden yapıldığını söyledi.

Birliğin 2025 yılında 1 milyar 840 milyon dolarlık ihracatla Türkiye genelindeki sektör ihracatının yüzde 45,5’ini gerçekleştirdiğini hatırlatan Demir, 2026 yılı sonunda 2 milyar dolar ihracat hedeflediklerini ifade etti.

Kanatlı eti ihracatının uygulanan kısıtlamalar nedeniyle yüzde 41 düşüşle 200 milyon dolara, süt ve süt ürünleri ihracatının ise artan maliyetlerin dünya fiyatları karşısında rekabet gücünü azaltması nedeniyle yüzde 19 gerileyerek 153 milyon dolara indiğini aktaran Demir, bal ihracatının da yüzde 5 azalışla 15 milyon dolar olduğunu kaydetti. Birlik özelinde su ürünleri ihracatının yüzde 14 artışla 755 milyon dolara ulaştığını ifade eden Demir, Birlik üzerinden yumurta ihracatının yüzde 131 artışla 98 milyon dolara yükseldiğini; kanatlı eti ihracatının yüzde 19 düşüşle 53 milyon dolar, süt ve süt ürünleri ihracatının yüzde 31 düşüşle 17 milyon dolar, bal ihracatının ise yüzde 3 azalışla 7 milyon dolar olduğunu açıkladı. Demir, "Hedefimiz çok açık: Türk su ürünleri ve hayvansal mamulleri dünyada yalnızca kaliteli bir ürün olarak değil; güvenilir, sürdürülebilir ve güçlü bir marka olarak konumlandırmak" dedi.

TÜTÜNCÜLERDEN SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM

Ege Tütün İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Selim Jimi, tütün sektörünün 2026 yılının ilk altı ayında ihracatını yüzde 3,6 artırarak 489 milyon dolara çıkardığını söyledi. Sektörün 2025 yılında ise yüzde 8,4 artışla 1 milyar 60 milyon dolarlık ihracata ulaştığını belirten Jimi, "Önümüzdeki dönemde ürün kalitesini yükseltmeye, katma değeri yüksek ürünlerin ihracattaki payını artırmaya ve genç üreticileri modern tarım uygulamalarıyla sektöre kazandırmaya odaklanırken sürdürülebilirlik çalışmalarına devam edeceğiz" dedi.

2025 yılında Irak, ABD, Belçika, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere 112 ülkeye ihracat yapıldığını aktaran Jimi, Türkiye’de üretilen sigaralarda yerli tütün kullanım oranının artırılmasına yönelik düzenlemelerin sektörde yeni yatırım fırsatları oluşturduğunu belirten Jimi, Virginia ve Burley tipi tütün üretimindeki artışla yabancı tip tütün üretiminin 30 bin tona ulaştığını ifade etti. Toplam tütün üretiminin ise 100 bin tonun üzerine çıktığını kaydetti. Yerli üretimin artmasının iç pazardaki talebin karşılanmasına ve ürün çeşitliliğinin güçlenmesine katkı sunduğunu dile getiren Jimi, tütün sektörünün tarımsal üretimden işleme sanayine, lojistikten bayilik sistemine uzanan geniş bir ekonomik ekosistem oluşturduğunu vurguladı. Sektörün kırsal kalkınma, istihdam, sanayi yatırımları ve kamu gelirleri açısından önemli bir rol üstlendiğini söyledi. Jimi, "2025 yılını ve 2026 yılının ilk yarısını sektörümüz açısından başarılı bir dönem olarak değerlendiriyoruz. Yılın geri kalanında da bu olumlu performansın devam edeceğine, sektörümüzün ülkemize daha fazla döviz kazandırmaya, yatırım yapmaya ve istihdam sağlamaya devam edeceğine inanıyoruz" dedi.

ZEYTİNYAĞI İHRACATINDA DARALMA 

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, “2026 yılının ilk altı ayında Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı sektör ihracatımız miktar bazında yaklaşık 59 bin ton, değer bazında ise 187 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre toplam sektör ihracatımızda miktar ve değer bazında yüzde 30 oranında bir gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin temelinde, küresel ölçekte yaşanan iklim krizlerinin rekolte üzerindeki olumsuz yansımaları, artan üretim maliyetleri, geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarının pazar payımızda yarattığı etkiler ve uluslararası piyasalardaki genel talep daralmaları yatmaktadır. Ürün bazında baktığımızda; siyah zeytin ihracatımız miktar bazında yüzde 13 azalışla 33 bin ton, değer bazında ise yüzde 7 azalışla 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Yeşil zeytin ihracatımız ise miktar bazında yüzde 22 azalışla 9 bin 780 ton, değer bazında yüzde 15 azalışla 28 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. En belirgin daralma zeytinyağı ihracatımızda yaşanmış; miktar bazında yüzde 52 azalışla yaklaşık 11 bin ton ihracat yapılırken, bu ürün grubundan elde edilen döviz geliri yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesinde kalmıştır. Prina yağı ihracatımız ise yüzde 50 azalışla 5 bin 21 ton olmuş, 14 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Diğer taraftan, önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerimizin oldukça iyimser olduğunu belirtmekte fayda var. Mevcut görünüm, zeytin ve zeytinyağında yüksek bir rekolteye ve daha güçlü bir üretim sürecine işaret etmektedir” dedi.

MOBİLYA İHRACATI SEVİYESİNİ KORUDU

Ege Mobilya, Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Fuat Gürle, “Birliğimiz 6 aylık ihracatı 540 milyon dolar oldu. Tüm zorluklara rağmen 2025 yılındaki ihracat seviyemizi korumayı başardık. Alt sektörlerimiz itibarıyla kâğıt ve kâğıt mamulleri ihracatımız 266 milyon dolar, mobilya ihracatımız 94 milyon dolar, odun dışı orman ürünleri ihracatımız ise 81 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. İhracatında Türkiye lideri olduğumuz odundışı orman ürünleri sektöründe yüzde 34’lük ihracat başarısına imza attık. Yılın ikinci yarısında da maliyet baskısının ve küresel talepteki dalgalanmanın devam etmesini bekliyoruz. Bununla birlikte, yeni pazarlara erişim sağlayan faaliyetlerimizin ve firmalarımızı doğrudan alıcılarla buluşturan projelerimizin ihracata olumlu katkı sağlayacağına inanıyoruz” diye konuştu.