Ekonomide tüketici güveni erirken, piyasanın gözü Kasım ayı indirimlerinde

Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025” verilerine göre, Türkiye genelinde e-ticaret hacmi bir önceki yıla göre yüzde 52,2 oranında artarak 4 trilyon 567 milyar TL'ye ulaştı. E-ticaretin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 6,9, genel ticaret içindeki payı ise yüzde 19,3 olarak gerçekleşti. Bu büyüme ivmesinde güçlü bir konuma sahip olan İzmir, hem satış ve alış hacmi hem de e-ticaret yapan işletme sayısıyla Türkiye’nin önde gelen illeri arasında yer aldı.

Ancak açıklanan verilerde en çok dikkat çeken detaylardan biri, İzmir’de e-ticaret alış hacminin satış hacmini geride bırakması oldu. İzmir Ticaret Odası (İZTO) 80. E-Ticaret Grubu Meslek Komitesi Üyesi ve Meclis Üyesi Mehmet Özsaruhan, İzmir’in potansiyeline, dijital dönüşüm gerekliliğine ve kasım kampanyalarının sektöre etkilerine dikkat çekti.

İZMİR’DE E-TİCARETTE DEVASA POTANSİYELİ VAR

2025 yılı verilerine göre İzmir, 178,28 milyar TL’lik satış hacmiyle İstanbul ve Ankara’nın ardından Türkiye genelinde 3. sırada yer aldı. Kentteki e-ticaret alış hacmi ise 207,13 milyar TL olarak kaydedildi.

Özsaruhan, “İzmir’in 178 milyar lirayı aşan satış hacmiyle Türkiye genelinde üçüncü sırada yer alması ve kentimizdeki işletmelerin yaklaşık yüzde 15’inin e-ticarette aktif olması, ticari dinamizmimizin ne kadar güçlü olduğunu açıkça gösteriyor. 207 milyar lirayı bulan alış hacmimize ve satışların alışları karşılama oranının yüzde 86 seviyelerinde kalmasına gelince, biz bunu asla bir karamsarlık olarak görmüyoruz. Tam aksine, geliştirmemiz gereken çok net alanlar olduğunu, önümüzde değerlendirilmeyi bekleyen devasa bir potansiyel ve daha yürüyecek ciddi bir yolumuz bulunduğunu düşünüyoruz” dedi.

KATMA DEĞERLİ MARKA VURGUSU

Özsaruhan, İzmirli tüketicilerin dijital reflekslerinin, yerel işletmelerin dijital raflara çıkma hızından daha hızlı büyüdüğüne dikkat çekti. Kentin tekstilden ayakkabıya, mobilyadan zeytinyağı ve gıdaya kadar köklü bir üretim hafızasına sahip olduğunu vurgulayan Özsaruhan, aşılması gereken temel eşiğin geleneksel toptancılıktan sıyrılarak doğrudan tüketiciye ulaşan katma değerli marka aklı olduğunu ifade etti. Bu dönüşümün reklam ajanslarından yazılımcılara, ambalaj sanayinden lojistiğe kadar topyekûn bir kalkınma yolculuğu gerektirdiğinin altı çizildi.

KASIM KAMPANYALARI İZMİR İÇİN "STOK ERİTME" DÖNEMİ

Kasım ayının e-ticaret açısından en yoğun dönem olduğunu belirten rapor, kasım ayı hacminin bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 41,5 arttığını ortaya koydu. Bu dönemde İstanbul yüzde 67’lik payla ilk sırada yer alırken, Ankara yüzde 4,9 ve İzmir yüzde 4,3 pay ile İstanbul’u takip etti.

Kasım kampanyaları ve tüketici eğilimleri hakkında öngörülerini paylaşan Özsaruhan, daralan alım gücüne dikkat çekerek, “Kasım ayında giyim, tüketici elektroniği ve küçük ev aletleri yine lokomotif kategoriler olacak. Ancak bu yılın asıl belirleyici gerçeği, daralan alım gücü sebebiyle genel perakendede oluşan ciddi stok birikimidir. Dolayısıyla bu kampanya dönemi firmalar için sadece bir ciro yarışı değil, depolardaki stoku nakde dönüştürmek adına hayati bir 'stok eritme fırsatı' olacak. Bu zorunluluk da özellikle sezon ürünlerinde ve yavaşlayan kategorilerde son yılların en agresif ve gerçek indirimlerini beraberinde getirecektir” diye konuştu.

“İZMİRLİ TÜKETİCİLERİN İKİ ANA EĞİLİMİ OLACAK”

İzmirli tüketicilerin bu dönemdeki alışveriş reflekslerinin iki ana eğilime dönüşeceğini belirten Özsaruhan, şunları kaydetti: “Birincisi taktiksel ve rasyonel tüketim. Beyaz eşya, teknolojik cihaz veya kışlık giyim gibi yüksek montanlı harcamalar bu döneme ötelendi, plansız dürtüsel alışverişler yerine fiyat takip listeleriyle rasyonel alımlar öne çıkıyor. İkinci olarak ise hızlı ticaret ve temel ihtiyaç stoklaması. Türkiye genelindeki hızlı ticaret hacminin yüzde 7’sini gerçekleştiren İzmir'de, temel gıda, kişisel bakım ve temizlik ürünlerinde anında teslimat kanallarında talep patlaması bekleniyor.”

KOBİ'LER İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE MALİYET UYARISI

E-ticaretteki hacim artışının işletmelerin kasasına doğrudan kârlılık olarak yansımasının çok planlı bir maliyet ve operasyon yönetimi gerektirdiğine işaret eden Özsaruhan, indirimler, pazaryeri komisyonları, reklam giderleri ve kargo iadelerinin iyi öngörülmesi gerektiği konusunda uyardı.

Sadece fiyat kırmaya dayalı, plansız bir rekabetin KOBİ'lerin sermayesini erittiğini ve piyasa dengesini zedelediğini belirten Özsaruhan, yeterli hazırlık yapmadan pazara giren ve kısa sürede çekilmek zorunda kalan işletmeler olduğuna dikkat çekti. E-Ticaret Komitesi olarak önceliklerinin işletmelere doğru iş modeli kurgulamalarında rehberlik etmek olduğunu, bu sayede hem ticari ömürlerin uzayacağını hem de İzmir ekosisteminin sağlıklı büyüyeceğini ifade etti.

Özsaruhan, e-ticaretin getireceği lojistik yoğunluğu yönetmek adına akıllı kargo otomatları, esnaf ağlarının teslimat noktası olarak kullanılması, esnek gün modelleri ve şehir içi mikro dağıtım merkezleri gibi çözümlerin hayata geçirilmesinin büyük fayda sağlayacağını sözlerine ekledi.