ESİAD’dan sanayi için yol haritası: Altı başlıkta sorunlara çözüm

Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD), sanayinin mevcut durumunu analiz etmek ve geleceğe yönelik yol haritasını belirlemek amacıyla "Sanayi Çalıştayı" düzenledi. Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller’in moderatörlüğünde bir araya gelen sanayiciler; ekonomiden eğitime, hammadde sorunundan dijitalleşmeye kadar pek çok alanda çözüm yollarını tartıştı.

Çalıştayda ortaya konan tüm değerlendirme ve öneriler, Haziran ayında Ankara’da gerçekleştirilecek temaslarda ilgili kurum ve karar vericilerle paylaşılacak.

KÜRESEL REKABET İÇİN STRATEJİK BİR DÖNÜŞÜM ŞART

ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, sanayide yaşanan sorunların yapısal niteliğine dikkat çekti. Zorlu, “Artık yalnızca mevcut sorunları tespit etmek yeterli değil; bu sorunlara karşı nasıl bir yol izleyeceğimizi de netleştirmemiz gerekiyor. Türkiye’de sanayinin milli gelir içindeki payı hâlâ arzu ettiğimiz seviyede değil. İzmir bu anlamda daha iyi bir performans gösterse de rekabetin bu kadar sertleştiği bir dönemde bunun yeterli olduğunu söylemek mümkün değil. Sanayide hem ölçek hem de katma değer açısından daha ileri gitmek zorundayız. Bugün sanayicinin en temel ihtiyacı öngörülebilirlik. Yüksek enflasyon ve küresel konjonktürdeki gelişmeler maliyetlerimizi doğrudan etkiliyor, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ise yatırım kararlarını sınırlıyor. Nitekim son dönemde yatırım iştahında belirgin bir yavaşlama olduğunu sahada net şekilde gözlemliyoruz. Yatırımların ivme kazanabilmesi için finansmana erişimi kolaylaştıracak mekanizmaların güçlendirilmesi, hammaddede dışa bağımlılığı azaltacak politikaların hayata geçirilmesi ve uzun vadeli, koordinasyonu güçlü bir sanayi vizyonunun yeniden tesis edilmesi gerektiğini düşünüyoruz” dedi.

YARINI BUGÜNDEN KURGULAYIN

Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller, işletmelerin iç operasyonel süreçlerine dair kritik uyarılarda bulundu. Kandiller, “Yapay zeka, özellikle beyaz yaka iş süreçlerinde, raporlama, analiz ve karar destek mekanizmalarında ciddi bir dönüşüm yaratıyor. Bu dönüşümü doğru yöneten işletmeler, rekabet avantajını da beraberinde elde edecek. Çeviklik kavramını da bu çerçevede yeniden düşünmek gerekiyor. Çeviklik yalnızca hızlı tepki vermek değil; veriyi doğru okuyarak, yarını bugünden kurgulamaktır. Bu yetkinlik, önümüzdeki dönemde işletmeler için belirleyici olacaktı” diye konuştu.

ALTI BAŞLIKTA SORUNLARA ÇÖZÜM ÇIKTI

Çalıştayda 6 başlıkta sorunlar dile getirilirken, çözüm önerileri de sunuldu.

Makroekonomi, Finans ve Öngörülebilirlik: Yüksek enflasyon ve baskılanan döviz kuru maliyet öngörülebilirliğini bozuyor. Finansmana erişim zorlaşıyor. Yatırım ve ihracatın desteklenmesi için yeni finansal mekanizmalar devreye alınmalı ve maliyet öngörülebilirliğini sağlayacak istikrarlı para politikası oluşturulmalı.

Stratejik Planlama ve Hammadde Arzı: Sanayide dışa bağımlılık, özellikle petrokimya ve plastik sektörlerinde ciddi risk oluşturuyor. Eski Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) vizyonuyla uzun vadeli stratejik planlama yapılmalı, yerli üretim kapasitesinin artırılmalı.

Uluslararası Ticaret ve Yeşil Mutabakat: Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle yaptığı Serbest Ticaret Anlaşmaları haksız rekabet yaratıyor, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na uyum KOBİ’leri zorluyor. Türkiye anlaşmalara taraf olmalı ve telafi edici vergi düzenlemeleri yapılmalı. KOBİ’lerin karbon ayak izi ölçümü ve raporlaması için devlet koordinasyonunda bir yapı kurulsun.

Teşvik Sistemi ve Etkin Denetim: Mevcut teşvikler somut çıktılara odaklanmıyor ve saha denetimleri yetersiz. Teşviklerin kilogram başı ihracat değerini artırma gibi hedeflere bağlanması gerekiyor.

Dijital Dönüşüm ve Yapay Zeka: Artan maliyetler karşısında operasyonel verimlilik tek yol, ancak veri mahremiyeti bir risk. İşletmelerin kendi verileriyle eğitilmiş yapay zeka sistemleri kurması şart.

Eğitim ve İnsan Kaynağı Krizi: Sanayide teknik ara eleman bulmak imkansız. Üniversite-sanayi iş birliği teoride kalıyor. Uygulamalı eğitim sistemleri kurulmalı. Üniversitelerde 2000 saatlik staj modelleri yaygınlaşmalı ve işletmeler arası "akran öğrenmesi" programları desteklenmeli.