Gıda mühendislerinden çağrı: Okul Sütü Projesi derhal yeniden başlatılsın

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, 1 Haziran Dünya Süt Günü nedeniyle yaptığı yazılı basın açıklamasında, Okul Sütü Projesi’nin yeniden başlatılmasını; okul sütü dağıtımının yerel üreticilerden ve kooperatiflerden sağlanan sütle yılın tamamını kapsayacak biçimde yürütülmesini istedi. Açıklamada, “Çocukların güvenli ve yeterli süt/süt ürünü ya da eşdeğer besin öğelerine erişim hakkını evrensel bir çocuk hakkı olarak benimseyen kamucu politikaların bir an önce hayata geçirilmesi çağrımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz” denildi.

ÜRETİM DE TÜKETİM DE GERİLİYOR

Ulusal Süt Konseyi verilerine göre Türkiye’de kişi başı yıllık içme sütü tüketiminin yaklaşık 39 kilogram olduğu belirtilen açıklamada, bu rakamın bir çok Avrupa ülkesindeki 100 litre düzeyinin çok altında kaldığı, TÜİK verilerine göre ise 2019'da 22,9 milyon ton olan çiğ süt üretiminin 2023'te 21,4 milyon tona gerilediği vurgulandı.

Türkiye’de çocuk yoksulluğu ve beslenme yoksunluğunun kaygı verici bir tablo ortaya koyduğu ifade edilen açıklamada, “Çocukların yalnızca yüzde 13'ü her gün et, tavuk ya da balık tüketebilmekte; yüzde 33'ü her gün sebzeye, yüzde 50'si ise düzenli olarak meyveye ulaşabilmektedir. Çocukların önemli bir bölümü düzenli ve yeterli hayvansal protein ile taze sebze-meyveye erişememektedir. Bu tablo, süt ve süt ürünlerine erişimin sıradan bir ekonomik tercih değil, temel bir çocuk hakkı sorunu olduğunu açıkça göstermektedir. Türkiye'de 2001'de pilot uygulamayla başlayan ve 2012-2019 yılları arasında ulusal ölçeğe taşınan Okul Sütü Projesi, COVID-19 salgını döneminde askıya alınmış; o tarihten bu yana yeniden hayata geçirilmemiştir. Bu boşluk, hem çocuklarımızın beslenme düzenini bozmuş hem de ulusal süt üretimini olumsuz etkilemiştir” görüşlerine yer verildi.

HEDEFLİ SÜBVANSİYON UYGULANSIN

Açıklamada, şu talepler vurgulandı: “Okul Sütü Projesi derhal yeniden başlatılmalı; yerel üreticilerden ve kooperatiflerden sağlanan sütle, yılın tamamını kapsayacak biçimde yürütülmelidir. Süt ve süt ürünleri fiyatları düşük gelirli ailelerin erişebileceği düzeyde tutulmalı; hedefli sübvansiyon uygulamaları hayata geçirilmelidir. Yem başta olmak üzere üretim girdilerindeki maliyetler kamu eliyle dengelenmeli; üretici destekleri artırılmalı ve kırsal kalkınma politikaları güçlendirilmelidir. Denetim mekanizmaları etkinleştirilmeli; güvensiz ve kayıt dışı sütle mücadele kamu otoritesinin önceliği hâline getirilmelidir. Üreticiler, sanayiciler ve tüketiciler ortak politikalar etrafında bir araya getirilmeli; üretici kooperatifleri desteklenerek piyasadaki gücü artırılmalıdır.”