İhracatta karlar düşerken, firmalar fiyat tutturmak için her yolu deniyor

TL bazlı girdi maliyetleri hızla artarken kurun aynı ölçüde yükselmemesi, emek yoğun sektörlerde ihracatçının rekabet gücünü zorluyor. EHKİB Başkanı Çağlar Bağcı, sipariş alabilmek için yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğinin dahi ihracat fiyatlarına yedirildiğini belirtirken, deri sektöründe yıllık ihracat kaybının yüzde 8-10’a ulaşabileceği uyarısı geldi.

Fon krizi gölgesinde üretimin ve sanayinin önemi bir kez daha gündeme gelirken, Ege’nin emek yoğun ihracat sektörlerinde maliyet baskısı giderek ağırlaşıyor. Tekstil, hazır giyim- konfeksiyon, mobilya ve deri sektörlerinin temsilcileri; artan TL bazlı girdi maliyetleri, yüksek finansman giderleri ve kurun enflasyon karşısında yeterince artmamasının ihracatçı üzerindeki baskıyı artırdığını dile getirdi.

KARLILIK ALARM VERİYOR

Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (EHKİB) Başkanı Çağlar Bağcı, özellikle emek yoğun sektörlerde maliyet artışlarının artık tolere edilemez noktaya geldiğini belirterek, sektörün kârlılık sorunu yaşadığını söyledi. Bağcı, akaryakıt fiyatlarındaki son artışların ardından enerji maliyetlerinde yeni zamların da gündeme geldiğine dikkat çekerek, düşük kapasiteyle çalışan sanayinin talep yetersizliği nedeniyle yeni bir maliyet artışını karşılayacak durumda olmadığını ifade etti. Sektörde işletme kârı yerine finansman modelleri üzerinden ayakta kalma çabasının öne çıktığını belirten Bağcı, ihracatçının sipariş alabilmek için maliyet avantajı yaratmaya çalıştığını söyledi. Bağcı, “Sektörde kârlılık sıfıra indi. İşletme kârı ile değil, finans modelleri ile para kazanmaya çalışılıyor. Malı iç piyasadan vadeli alıp ihracatta peşin satmaya çalışıyoruz. Ancak bu sürdürülebilir bir durum değil. Sektör fiyat tutturmak için yüzde 3 döviz dönüşüm desteğini dahi fiyatın içine yediriyor. Sipariş almak için tabiri caizse her yolu deniyoruz” ifadelerini kullandı.

EHKİB geçmiş dönem başkanı ve EBSO Meclis Üyesi Burak Sertbaş da yaşanan gelişmelerin üretim ve sanayinin stratejik önemini bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi. Sertbaş, “Üretmek zorundayız. Yaşadığımız son olaylar bize üretmenin, sanayinin önemini bir kez daha gösterdi” dedi.

DERİDE KAYIP HER GEÇEN GÜN ARTIYOR

Benzer tablo deri sektöründe daha ağır hissediliyor. Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Halil Gündoğdu, deri sektörünün tekstil, hazır giyim ve mobilyayla birlikte emek yoğun üretim yapılan alanların başında geldiğini belirterek, özellikle el işçiliğinin maliyet baskısını artırdığını söyledi. İhracatta hem miktar hem de değer bazında düşüşün sürdüğünü ifade eden Gündoğdu, Türk üreticisinin küresel fiyatlarla rekabet etmekte zorlandığını dile getirdi. Dünyada 10 birime satılan bir deri ürününün Türkiye’de 12 birime mal edilmesinin sürdürülebilir olmadığını belirten Gündoğdu, sektörün büyük ölçüde dünya markalarına private label üretim yaptığını vurguladı. Gündoğdu, "Şu an iş yapanlar kârsız üretim yapıyor. Yeni müşteri arayışları ise fiyat mekanizması dolayısıyla mümkün değil. Sektörde aylık bazda yüzde 1-1,5 civarında ihracat düşüşü yaşanıyor" diye konuştu.

YILLIK DÜŞÜŞ YÜZDE 8-10’U BULABİLİR

Gündoğdu, mevcut tablonun devam etmesi halinde deri sektörünün ihracatındaki yıllık düşüşün yüzde 8-10 seviyesine ulaşabileceğini belirterek, 2022-2023 dönemine kıyasla kaybın yüzde 30’a kadar çıktığını ifade etti. Gündoğdu şunları söyledi, “TL girdiler artarken kur artışı yerinde sayıyor. Enflasyonu düşürmek nihai çözüm. Ancak bu olana kadar sektörler desteklenmeli.” Döviz dönüşüm desteğinin artırılmasının ihracatçı açısından önemli bir nefes alanı yaratacağını savunan Gündoğdu, yüzde 3 olarak uygulanan desteğin işletmelerin ayakta kalabilmesi açısından yetersiz kaldığını belirterek, yaklaşık yüzde 10 seviyesinde bir desteğin daha anlamlı olacağını söyledi.

“KUR ENFLASYON ORANINDA ARTARSA NEFES ALIRIZ”

Döviz dönüşüm desteğinin Ocak 2027'ye kadar yüzde 3 olarak uygulanacağının açıklanmasına da değinen Gündoğdu, ihracatçı açısından kur hareketinin belirleyici olduğunu vurguladı. Gündoğdu, dövizin enflasyon oranında artmasının, mevcut maliyet baskısı altında sektörlere önemli bir nefes aldırabileceğini ifade etti.