İzmir sanayisinin 'diğer'i Ulukent çözüm bekliyor

İzmir Kalkınma Ajansı, İzmir'deki sanayi alanlarının üçte birinden fazlasını oluşturan diğer kategorisindeki sanayi alanlarını ele aldı.

İZKA’nın raporunda yer verilen verilere göre, 2020 yılında İzmir’deki sanayi alanlarının mekânsal büyüklüğünün yüzde 37,80’ini organize sanayi bölgeleri, yüzde 8,41’ini sanayi siteleri, yüzde 13,49’unu endüstri bölgeleri, yüzde 3,59’unu serbest bölgeler oluşturdu. Sanayi alanlarının yüzde 36,72’si ise “diğer” kategorisinde yer aldı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın veri sisteminde “diğer” olarak tanımlanan bu alanlar, OSB ve sanayi siteleri gibi kurumsal bir yönetim yapısına sahip olmayan, belediyelerin imar planlarında sanayi, depolama veya konut dışı çalışma alanı olarak belirlediği bölgelerden oluşuyor. Bu alanlarda sanayi işletmelerinin ruhsatlandırılması ilçe belediyeleri tarafından yapılırken yol, su, kanalizasyon, ulaşım ve temizlik gibi hizmetler de belediyelerin sorumluluğunda bulunuyor. Ancak sanayi işletmelerinin ortak ihtiyaçlarını karşılayacak, gelişimlerini koordine edecek ve kurumsal temsiliyet sağlayacak özel bir alan yönetim yapısı bulunmuyor.

MENEMEN SANAYİSİNİN YARISI “DİĞER” ALANLARDA

Araştırmada Menemen ilçesi, İzmir sanayisinin gelişiminde dikkat çeken örneklerden biri olarak öne çıktı. 2023 yılı verilerine göre ilçede yaklaşık 400 sanayi işletmesi faaliyet gösterirken, Menemen, İzmir genelinde sanayi işletmesi sayısı bakımından 10’uncu, istihdam büyüklüğü açısından ise 8’inci sırada yer aldı. Araştırmanın dikkat çeken bulgusu ise Menemen’deki sanayi işletmelerinin yüzde 50’sinin, çalışanların ise yüzde 30’unun “diğer” sanayi alanlarında faaliyet göstermesi oldu.

ULUKENT BÜYÜDÜ, İHTİYAÇLARI DA ARTTI

Ulukent Sanayi Bölgesi'nin gelişimi, sanayi alanlarının zaman içinde nasıl büyüdüğünü ve bu büyümeye eşlik eden ihtiyaçların nasıl değiştiğini gösterdi. Araştırmaya göre bölgedeki yapılaşma özellikle 2000-2006 yılları arasında hız kazandı ve büyük ölçüde 2012 yılına kadar tamamlandı. Atatürk Organize Sanayi Bölgesi'ne yakınlığı, ana karayolu üzerindeki konumu ve başlangıçta daha uygun olan arazi fiyatları, sanayicilerin Ulukent'e yönelmesinde etkili oldu. 2010-2019 döneminde ise başka sanayi bölgelerinden Ulukent'e taşınan işletmelerin sayısında belirgin artış yaşandı. Özellikle Atatürk OSB'den ve İzmir'in merkez ilçelerinden gelen işletmeler, Ulukent'in sanayi ekosistemini güçlendirdi. Ancak çevre yolu, İZBAN hattı ve çevrede artan konut ve eğitim yatırımları bölgenin cazibesini yükseltirken, arazi değerlerindeki artış ve yeni yatırım alanlarının kısıtlılığı sanayicilerin karşılaştığı sorunları da büyüttü.

SANAYİCİ ÜRETİME ODAKLANMAK İSTİYOR, ALAN YÖNETİMİ BEKLİYOR

İZKA'nın araştırmasında Ulukent Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren işletmelerin ulaşım, altyapı ve çevresel sorunlarının yanı sıra ortak hizmetlere duyduğu ihtiyaçlar da ortaya konuldu. Bölgenin kuzey girişindeki kavşak ve yol altyapısının yük araçları, binek otomobiller ve toplu taşıma araçları açısından yetersiz olduğu belirtilirken, yaya güvenliği, kaldırım eksikliği, aydınlatma ve toplu taşıma bağlantıları da iyileştirilmesi gereken başlıklar arasında sıralandı. Sanayicilerin yalnızca üretim alanlarına değil, çalışanların ihtiyaç duyduğu yeme içme alanları, otopark, sağlık merkezi, kreş, spor ve yeşil alanlar gibi sosyal donatılara da ihtiyaç duyduğu vurgulandı. Araştırma, sanayi alanlarının yönetiminin yalnızca günlük operasyonel sorunları çözmekle sınırlı kalmaması gerektiğine de dikkat çekti. Alan yönetiminin sanayiciler arasında işbirliğini geliştirmesi, teknoloji ve yenilikçiliği desteklemesi, rekabet gücünü artıracak stratejiler oluşturması gerektiği ifade ediliyor.