Karkas ette sert düşüş, yemde savaş zammı: Besici çifte kıskaca girdi

Türkiye'de kırmızı et piyasasında son günlerde yaşanan fiyat hareketliliği hem üreticiyi hem de tüketiciyi tedirgin ediyor. Geçtiğimiz günlerde kilogramı 620 TL seviyesinde işlem gören karkas etin fiyatı kısa süre içinde 570 TL'ye kadar gerilerken, bu düşüşün market raflarına henüz yansımaması tüketicinin tepkisini çekiyor. Üretici ise artan maliyetlere rağmen ürününü daha düşük fiyatla satmak zorunda kalıyor.

Sektör temsilcilerinin verdiği bilgiye göre, özellikle bölgedeki büyük zincir marketlerden birinin haftalık yaklaşık 160 tonluk Et ve Süt Kurumu (ESK) kaynaklı eti piyasaya sunması, serbest piyasadan yaptığı alımları azaltmasına neden oldu. Piyasadaki talebin düşmesi besiciler üzerinde fiyat baskısını artırırken, yaz aylarında kesim dönemine gelen büyükbaş hayvanların bekletilmesi de üreticiye ilave maliyet getiriyor.

Uzmanlar, kesimi geciken hayvanlarda canlı ağırlık kayıpları yaşandığını, bakım ve yem giderlerinin her geçen gün arttığını belirtiyor. Bu nedenle birçok üretici zarar etme pahasına hayvanını elden çıkarmayı tercih ederken, karkas et fiyatı kilogram başına 570 TL seviyelerine kadar gerilemiş durumda.

YEM MALİYETLERİNDE SAVAŞ ETKİSİ

Öte yandan Rusya-Ukrayna savaşında Karadeniz'de tırmanan gerilim yem sektörünü de doğrudan etkilemeye başladı. Limanlara yönelik saldırılar, deniz taşımacılığındaki risklerin artması ve lojistik zincirindeki aksaklıklar nedeniyle yem hammaddesi ithalatında önemli sorunlar yaşanıyor. Sektör temsilcilerinin üreticilerle paylaştığı değerlendirme raporunda, Türkiye yem sanayisinin hammaddede yüzde 50-60 oranında dışa bağımlı olduğu belirtilirken, Karadeniz'deki gelişmelerin başta buğday kepeği, ayçiçeği küspesi, mısır ve soya olmak üzere temel yem hammaddelerinde fiyat artışını hızlandırdığı ifade edildi. Savaş riski nedeniyle sigorta primlerinin ve navlun ücretlerinin yükselmesi de ithal ürünlerin maliyetini artırıyor. Son bir hafta içinde yem fiyatlarının çuval başına 75 ila 100 TL arasında zamlandığı, önümüzdeki günlerde artışın devam edebileceği belirtiliyor. Raporda ayrıca, Karadeniz koridorundaki risklere karşı Güney Amerika ve ABD'den soya tedariki, Balkan ülkeleri üzerinden ayçiçeği küspesi ve kepek temini ile Tuna Nehri lojistik hattının alternatif olarak değerlendirilmesi öneriliyor. Bunun yanında yem hammaddelerinde gümrük vergilerinin geçici olarak düşürülmesi, yerli yem kaynaklarının desteklenmesi ve lisanslı depolardaki stokların sektöre uygun finansmanla kullandırılması tavsiye ediliyor.

HAYVANCILIK ÖDEMİŞ EKONOMİSİNİN TAŞIYICI GÜCÜ

Türkiye'nin önemli süt ve besi hayvancılığı merkezlerinden biri olan Ödemiş'te de gelişmeler yakından takip ediliyor. Yaklaşık 135 bin nüfusa sahip ilçede süt ve besi hayvanı varlığının 270 bine ulaşması, hayvancılığın bölge ekonomisindeki ağırlığını ortaya koyuyor. Konuyla ilgili tekreferans.com' a değerlendirmede bulunan Ödemiş Ticaret Odası Başkanı İbrahim Surav, süt hayvancılığında üreticiyi memnun eden bir fiyat seviyesinin yakalandığını ancak yem ve diğer girdilerdeki maliyet artışlarının sektörde endişe yarattığını söyledi. Surav, "Süt hayvancılığında talebin arttığı ve fiyatların üreticiyi tatmin ettiği bir noktadayız. Ancak hammadde maliyetlerindeki yükseliş üreticimizi yeniden tedirgin etmeye başladı." dedi. Ödemiş ekonomisinin büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayandığını vurgulayan Surav, son yıllarda karpuz ve patates gibi birçok tarımsal üründe üreticinin beklediği geliri elde edemediğini belirterek, "Bugün ilçe ekonomisini ayakta tutan en önemli sektör hayvancılık. Bu alanda yaşanacak olası bir kriz sadece üreticiyi değil, tüm ilçe ekonomisini olumsuz etkiler" ifadelerini kullandı.

ORGANİZE TARIM BÖLGESİ ÇAĞRISI

Ödemiş'te entegre tesisleri de kapsayacak bir Organize Tarım Bölgesi'nin kurulmasının artık zorunluluk haline geldiğini belirten Surav, bu yatırımın hayvancılık sektörünün geleceği açısından kritik önem taşıdığını söyledi. Surav, "Ödemiş'te süt ve besi hayvancılığının sürdürülebilirliği için Organize Tarım Bölgesi büyük önem taşıyor. Sayın Valimizin öncülüğü ve koordinasyonunda yürütülen çalışmaların en kısa sürede sonuçlanmasını bekliyoruz" diye konuştu.