Otomotivin duayeninden kritik öneri: 500 milyon dolar destek verin, çarklar durmasın!

Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Eski Meclis Başkanı ve otomotiv yan sanayi sektöründe faaliyet gösteren Tiryakiler Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Tiryaki, otomotiv sektöründe arz fazlasından kaynaklanan acımasız bir rekabet yaşandığını belirterek, hem bu tablonun hem de ihracattaki kur uygulamalarının Türk firmaların rekabet şansını sıkıntıya soktuğunu söyledi.

Türk otomotiv ve yan sanayinde çarkların durmaması için kritik bir öneride bulunan Tiryaki, ihracatçıya yüzde 3 olarak uygulanan Döviz Dönüşüm Destek teşviğinin, işçilik dahil yüzde 50’nin üzerinde ‘yerli girdi’ kullanan imalatçı ihracatçılara bir yıl süre ile 2 puanlık ilave kur ile desteklenmesini istedi.

“41,5 MİLYAR DOLARLIK İHRACAT YAPAN SEKTÖR KORUNSUN”

Tiryaki, “Ülkemiz ihracatında otomotiv ana ve tedarik sanayisi yaklaşık son 30 yıldır ülkemiz ihracatında lider sektördür. 2025 yılını 41,5 milyar dolar ihracatla kapatan sektörün 2026 yılında da 43 milyar dolar ihracat yapacağı öngörülmektedir. Otomotiv sanayi, özellikle son 30 yıldır ihracatta lider sektör olmasının yanında yarattığı katma değer bakımından birçok sektöre göre daha yüksek oranlarda katkılar sağlıyor. Sanayimiz, yaklaşık 50-60 yılda oluşan güçlü üretim kültürü, üretim ve kalite metotları ile diğer sektörlere de örnek oluyor, yetiştirdiği nitelikli insan kaynağı ve yüksek mühendislik kabiliyetiyle tüm sektörlere özellikle de savunma sanayimize katkı sunuyor. Ancak gelinen noktada hem ülkemizdeki hem de dünyadaki otomotiv sanayilerinde yaşanan sıkıntılar hepimizin malumudur. En temel sorunlardan bir tanesi dünyada ihtiyaç fazlası üretim kapasitesinin yani arz fazlasının söz konusu olduğudur. Bu durum sadece Batıdaki üreticiler için değil Uzak Doğu’daki üreticiler için de geçerli. Dolayısıyla sektördeki mevcut acımasız rekabet de bu sıkıntıları arttırmakta. Batıdaki birçok yönetimler kendi sanayilerini korumak adına birçok önlem almakta” dedi.

“KUR VE MALİYET MAKASI AÇILIYOR”

Tiryaki, sektörde yaşanan bu kadar sıkıntı karşısında Türkiye’de ihracattaki kur uygulamaları da sektörün rekabetten uzaklaşmasına yol açtığını, maliyetlerdeki artış ile kurdaki artış arasındaki makasın kur aleyhine açılmasının ve yaşanan dengesizliğin üretici ihracatçıları çok büyük sıkıntıya soktuğunu söyledi.

Tiryaki, “50-60 yılda çok büyük emeklerle çok büyük yatırımlarla bu düzeye getirilen bu önemli sektörün gözden çıkarıldığı zaman geri kazanılması mümkün olamayacaktır. Dolayısıyla sektörün ülke ekonomisine katkılar sağlamaya devam ettirilmesi son derece hayatidir” görüşünü dile getirdi.

“YERLİ GİRDİ KULLANANA YÜZDE 2 İLAVE KUR DESTEĞİ VERİLSİN”

Tiryaki, Türk otomotiv sanayinin rekabetçiliği için şu öneride bulundu: “İlgili bakanlıklarımızın ihracatçıyı teşvik amacıyla Döviz Dönüşüm Desteği adı altında ihracatçı firmalara uyguladığı teşvikler 26 Ocak 2025’te başladı. Bilindiği gibi bu oran Merkez Bankası satışının yüzde 35’i dışında kalan yüzde 65’i için uygulanmaktadır. Önceleri yüzde 2 olarak uygulanan bu Döviz Dönüşüm Desteği 5 Mayıs 2025’ten itibaren yüzde 3’e çıkartılmış ve bu uygulama 1 Ocak 2026 itibariyle 31 Temmuz 2026 tarihine kadar 3 ay uzatılmıştır. Dolayısıyla önerimiz; yüzde 3 olarak uygulanan bu Döviz Dönüşüm Destek teşviğine ek olarak, işçilik dahil yüzde 50’nin üzerinde ‘Yerli Girdi’ kullanan imalatçı ihracatçılara bir yıl süre ile 2 puanlık ilave kur desteği sağlanması yönündedir. Önerimiz doğrultusunda oluşacak bu miktarın; yaklaşık 425 milyar dolar olarak planlanan 2026 gider bütçesi kapsamında da makul bir rakam içinde kalacağı görülmekte. Bunun da ülkemizin enflasyonla mücadele programına halel getirmeyecek bir miktar olduğunu öngörmekteyiz.”

“TEŞVİK TUTARI 500 MİLYON DOLAR”

Tiryaki, “2026 için öngörülen 43 milyar dolar otomotiv sanayi ihracatının yüzde 65’i olan 28 milyar dolarlık kısmı için ilave destek olarak önerilen yüzde 2’lik teşvik, yaklaşık 500 milyon dolar tutmaktadır. Bu rakam yukarıda bahsettiğimiz 2026 harcama bütçesinin binde biri civarına denk gelmektedir ki getirisi ve götürüsü mukayese edildiğinde getirisinin çok daha fazla olduğu muhakkaktır. Bütün bunların dışında, otomotiv sektörünün, dünyada çok önemli bir konuma yükselen savunma sanayimizle olan organik bağının yanında savunma sanayimize verdiği önemli katkıları da göz önüne aldığımızda, sektörün desteklenmesinin ne kadar hayati önem arz ettiği ortaya çıkmaktadır” dedi.