Tekstilcilerin Başkanı Turan Göksan: Dünyada markayız, sektör değişir ama bitmez!

Son dönemde artan maliyetler ve döviz kuru nedeniyle küresel rekabette zorlanan Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün geleceğine yönelik olumsuz senaryolar ön plana çıkarken, Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Turan Göksan, “Sektörümüzde ülkemizin marka değeri çok büyük. Türkiye’de tekstil bitmez” dedi.

Egeli tekstilcilerin katma değerinin Türkiye ortalamasının iki katı olduğuna ve bölgeden ihracatın Türkiye’den daha hızlı büyüdüğüne dikkat çeken Göksan, “Tekstilde çeşitliliği artırıp küresel dalgalanmalarda alıcının taleplerine hazır olmalıyız” diye konuştu.

Aynı zamanda Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı da olan Göksan, “Bütün mesele döviz kurunda, emek yoğun sektörlere daha yüksek döviz kuru dönüşüm desteği verilmeli” diye konuştu.

12 YILLIK YOLCULUKTAN SONRA BAŞKAN OLDU

Geçtiğimiz Nisan ayında yapılan genel kurulda 1254 üyeli Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanlığı’na seçilen 42 yaşındaki Turan Göksan, ilk röportajını tekreferans.com’a verdi.

Sivil toplum kuruluşları yolculuğuna Temel Aycan Şen’in başkanlığındaki Ege Genç İş İnsanları Derneği’nin yönetiminde yer alarak adım atan Göksan, Batı Anadolu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu yönetiminde görev aldığını, 2011 yılında da en genç üye olarak Türk Sanayici ve İş İnsanları Derneği’ne (TÜSİAD) üye olduğunu açıkladı. 2018’de Jak Eskinazi’nin Başkan Yardımcısı olarak Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği’nin yönetiminde görev aldığını hatırlatan Göksan, “Jak Başkanımla birlikte güzel projelere imza attık. Jak Başkan ansiklopedi gibi bir insan. Geçtiğimiz günlerde kendisinden görevi devraldım. Şimdi de yönetimde birlikte çalışıyoruz” bilgisini verdi.

“SEKTÖR EVRİM GEÇİRİR AMA BİTMEZ”

Turan Göksan’a, kardeş sektörler olan tekstil ve konfeksiyon sektörlerinde yaşanan sıkıntıyı sorduk. Göksan, “Türkiye’de sadece tekstil değil imalat sanayinin tamamı bir geçiş sürecinden geçiyor. Ekonomi büyürken sanayi sektörü daralıyor. İstihdamda imalattan hizmete doğru geçiş var. Tekstil emek yoğun olduğu için sıkıntı yaşayan sektörlerin başında geliyor ancak tüm ihracat sektörlerinde sıkıntı var” dedi.

Türkiye’de tekstilin bittiği yönündeki görüşlere katılmadığını vurgulayan Göksan, “Türkiye’de tekstil biter mi? Asla bitmez. Evet zorlanıyoruz. Ama belli bir dönemden geçiyoruz. Bugün kim neyin ihracatını yapsa, ne üretse zorlanıyor. Türkiye’nin tekstilde marka değeri var. Sektör evrim geçirir, değişim yaşar ama bitmez. Bizim yapmak istediğimiz şey ürünün katma değerini artırmak. Türk tekstil sektörünün ürün çeşitliliğine gidip her ürünü üretip pazara sunuyor olması gerekiyor. Bugün pamuktan iplik ve beze, paraşütten yelken kumaşına ve teknik tekstile kadar her alanda üretimimiz var. Küresel dalgalanmalar olduğunda uluslararası alıcının ‘Türkiye’den pamuk da, iplik de, örme kumaş da bez de havlu da alırız’ diyebilmesi lazım” şeklinde konuştu.

FİYAT BASKISI DEVAM EDİYOR

Sektörde rakip ülkelere göre fiyat baskısını devam ettiğini belirten Göksan, “Müşterilerimiz diğer ülkelerde üretim yaparken, o ülkenin maliyetlerini bilip ona göre fiyat ödüyorlar. Yani Türkiye fiyatı ile ucuz ülkelerden aynı fiyata almıyorlar. Haliyle orada da fiyat baskısı devam ediyor” dedi.

“EGE PAMUĞU EN BÜYÜK AVANTAJIMIZ”

Göksan, “Bölgemizden gerçekleşen örme kumaş ihracatımızın birim fiyatı Türkiye ortalamasının yaklaşık iki katı. Bu bize bölgedeki kumaş ihracatının konvansiyonel ürünlerden çok katma değeri yüksek olan teknik tekstiller gibi ürünlerin payının yüksek olduğunu gösteriyor” dedi.

Ege’nin tekstil ihracatının özellikle pandemi döneminde Türkiye ortalamasından daha fazla büyüdüğüne dikkat çeken Göksan, bu başarıda çok değerli Ege pamuğunun önemli yerinin olduğuna dikkat çekti. Bölgede GDO’suz Türk pamuğu markası için çalıştıklarını ancak henüz yeterince karşılığını alamadıklarını, daha çok tanıtıma ihtiyaç olduğunu dile getiren Göksan, Ege pamuğunun küresel bir marka olduğunu, bölgeden Çin’e pamuk ihracata yaptıklarını söyledi.

TÜRK TEKSTİLCİNİN ÜRETİM REFLEKSİ ÇOK HIZLI

Orta Doğu Savaşı’nın da ihracatlarında pandemi dönemindeki gibi hızlandırıcı bir etki yarattığını belirten Göksan, “Birçok noktada maliyet artınca, lojistik hatlar bozulunca alıcı bize yöneldi. H-Hemen ‘Türkiye’de bunu üretebilir misiniz?’ dediler. Firmalarımız hızlıca fiyat ve kapasite kontrolüne gitti. İplikhane, dokuma ve örme tesislerimiz üretimlerini artırdılar. Çünkü üretim reflekslerimiz çok hızlı” görüşünü dile getirdi.

Göksan, savaş nedeniyle artan üretim maliyetlerinin belli bir denge noktasına ineceğini öngördüğünü belirterek, “Petrol fiyatında 90 dolar üst bant olarak konuşulur hale geldi. Dünya ticareti ortada. Bu kadar maliyet artışı ülke ekonomilerine zarar veriyor” diye konuştu.

“AVRUPA BİRLİĞİ İLE TAM ENTEGRE ÇALIŞIYORUZ”

Özellikle hazır giyimde Mısır ve diğer ülkelerde üretimi tercih eden Türk firmaları ile ilgili sorumuza yanıt veren Göksan, şunları söyledi: “Yurtdışında üretim ne ürettiğinize, nereye sattığına, biraz da risk iştahına bağlı. Biz Menderes Tekstil olarak Mısır’a da, Özbekistan’a da, Türkmenistan’a da baktık. Maalesef Türkiye’de işçilik maliyetleri toplam maliyetlerin yüzde 20-25’ine ulaştı. O ülkelerde iş gücü maliyetleri daha düşük. Ayrıca Mısır’dan ABD’ye vergisiz ihracat var. Ancak tekstil tesislerini taşımak kolay değil. Bir iplik fabrikasını gezdiğinizde üstündeki kadar fabrikanın altında da tesisler var. Şu unutulmamalı; başka ülkelerin de dalgalanmaları var. Rakip ülkelerde elektrik kesintileri, döviz sıkıntıları yaşanıyor. Mısır’da iş hayatında disiplin yok. Yetiştirmeniz gereken siparişler var ama adam işe gelmiyor, gelmediğini haber bile vermiyor. Ülkemiz her ne kadar AB üyesi olmasa bile ticaretimiz AB ile tam entegre çalışıyor. Global markalar ve firmalar Türkiye’de çalışmaktan çok mutlu.”

“DÖVİZ DESTEĞİ DAHA FAZLA OLSUN”

Döviz kurundaki artışın enflasyonun gerisinde kalması imalatçı ve ihracatçı sektörleri zorlarken, Turan Göksan yüzde 3 olan döviz kuru dönüşüm desteğinin emek yoğun sektörlerde yüzde 10’a çıkarılmasını önerdi. Göksan, “Bu oran ne kadar fazla olursa rekabet şansımız o kadar yükselir. Kişi başı çalışan desteği 3500 TL’ye çıkarıldı. Önce kur, sonra teşvikler ve destekler çok önemli. Sektörümüz çok fazla enerji kullanıyor. Yine enerji fiyatlarında da emek yoğun sektörler desteklenmeli. Ancak enerjide saatlik mahsuplaşmaya geçilmesi GES yatırımı yapan sanayicilerimizi olumsuz etkiledi” dedi.

SEKTÖRE YAPAY ZEKA UR-GE PROJESİ GELİYOR

Markalaşma ve katma değerli ürünler üretmenin kolay olmadığını vurgulayan Turan Göksan, Ticaret Bakanlığı’nın düzenlediği Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (Ur-Ge) Projeleri ile yol almaya çalıştıklarını söyledi.

Birlik olarak Yaşam Döngüsü Analizi Ur-Ge Projesi’ni tamamladıklarını belirten Göksan, yapay zeka ve dijitalleşme temalı yeni Ur-Ge Projeleri’nin de onaylandığını açıkladı. Halı sektörünü Dubai ve Londra’dan sonra Malezya’ya götürdüklerini, tekstil geri dönüşümünün Türkiye’deki merkezi haline gelen Uşak’taki üyelerini Amsterdam’da Avrupalı geri dönüşümcüler ile buluşturduklarını belirten Göksan, “Her sektörde rekabet var. Biz üyelerimizin olduğu sektörleri nasıl rekabetçi hale getirebiliriz diye çalışıyoruz” diye konuştu.

İZMİR UÇAKLARI DOLU KALKIYOR

İzmir’den Türkiye ve yurtdışına yeni direkt hatlar konulmasını isteyen Göksan, “Ankara’ya gidiyoruz. Her uçak dolu. Keşke daha fazla uçak olsa diye düşünüyorsunuz. Avrupa uçakları da dolu. İzmir dolar mı derken her seferi doluyor. Ben üç çocuğumla tatil planı yaparken direkt uçuş hangi tarihte nereye var diye bakıyorum. İstanbul’da çok seçenek var ama direkt uçağı biz de ihracatçı da istiyor. Yazın açılan hatlar da doluyor. Dubai uçakları bile doluyor. İzmir’e açılan her yeni sefer, karşılığını yüzde 100 görüyor” şeklinde konuştu.

İHRACATÇININ BİR GÖZÜ ALSANCAK LİMANI’NDA

İzmir Alsancak Limanı’na Türkiye Varlık Fonu tarafından yapılacak yatırımı da değerlendiren Göksan, şunları söyledi: “Limanda uzmanlaşma önemli. Aliağa gerçekten uzmanlaştı. Hatlar oraları kullanıyor. Dolayısıyla bizim tercihimiz olmuyor. Ama tabi ki Alsancak Limanı daha az kullanılıyor. Şimdi limana yeni operasyon ve yatırım yapılıyor. Ne kadar teknoloji ile donatılırsa o kadar iyi olacak. Çünkü liman ne kadar hızlı olursa işiniz o kadar hızlı çözülüyor.”