Torbalı'daki kalkınma kooperatifi 20 yıldır atıl olan süt merkezini yeniden açıyor

İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) desteğiyle kurulan ve yaklaşık 20 yıldır kullanılmayan 10 ton kapasiteli Aslanlar Süt Toplama Merkezi, Torbalı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (Torkoop) tarafından devralındı. Tadilat çalışmaları tamamlanan merkezin önümüzdeki günlerde yeniden devreye girmesiyle Aslanlar başta olmak üzere çevre mahallelerdeki üreticilerin sütlerinin tek noktada toplanarak sanayiciye toplu şekilde ulaştırılması sağlanacak.

Torkoop Yönetim Kurulu Başkanı, Veteriner Hekim Nermin Salı Kızılöz, kooperatifin kuruluşundan bugüne uzanan süreci anlattı. 20 yıllık devlet memurluğunun ardından hayvancılığa yönelen Kızılöz, devlet memurluğu sürerken Damızlık Birliği’nde müdürlük görevine başladığını, 2017 yılında ise eşiyle birlikte kendi çiftliklerini kurduklarını söyledi. Kızılöz, 2020 yılında Ari ve AB onaylı çiftlik sahibi üreticilerle kooperatifleşme kararı aldıklarını belirterek, 7 Ari üreticinin bir araya gelmesiyle Torkoop’un temellerinin atıldığını ifade etti. Kuruluş aşamasında günlük yaklaşık 2,5 ton süt toplayan kooperatifin bugün 34 ortağa ve günlük 170 ton süt toplama kapasitesine ulaştığını belirten Kızılöz, ortaklara ait yaklaşık 12 bin büyükbaş hayvan bulunduğunu, bunların yaklaşık 9 bininin sağmal hayvanlardan oluştuğunu söyledi. Kızılöz, Torkoop’un süt üretiminde bölgenin önemli oyuncularından biri haline geldiğini kaydetti.

SÜT KRİZİNDE 60 TON SÜT ELLERİNDE KALDI

Kooperatifin büyümesinde sütü yalnızca üretmek değil, pazarlamak ve doğru zamanda doğru kanala ulaştırmanın da belirleyici olduğunu ifade eden Kızılöz, 2024 ve 2025 yıllarında yaşanan süt krizini önceden öngördüklerini belirterek, 2025 yılında Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan fiyatın 17 TL olduğu dönemde bazı sanayicilerin 13 TL fiyat vermesi nedeniyle ciddi bir sorun yaşadıklarını anlattı. Bu süreçte bir anda ellerinde 60 ton süt kaldığını belirten Kızılöz, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın kriz döneminde fazla sütün Et ve Süt Kurumu tarafından süttozu üretiminde değerlendirilmek üzere alınacağını açıklamasının ardından gerekli başvuruları yaptıklarını ve süt kotası almaları sayesinde dönemi sıkıntısız atlattıklarını söyledi.

“SADECE SÜT SATMAYACAĞIZ”

Yaşanan krizin ardından yeni bir strateji geliştirdiklerini ifade eden Kızılöz, kooperatifin yalnızca çiğ süt pazarlayan bir yapı olarak kalmak istemediğini söyledi. Sütü işleyerek katma değerli ürüne dönüştürme kararı aldıklarını belirten Kızılöz, kooperatif ortağı Defne Tarım ile yapılan görüşmelerin ardından İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile proje geliştirdiklerini anlattı. İzmir Valisi Dr. Süleyman Elban’ın desteğiyle kooperatif ürünlerinin sosyal yardım paketlerinde yer almaya başladığını belirten Kızılöz, özellikle Ramazan döneminde peynir ve tereyağının yardım paketleri aracılığıyla tüketicilerle buluştuğunu ifade etti. Ürünlere gelen olumlu geri dönüşlerin ardından markalaşma çalışmalarına başladıklarını belirten Kızılöz, Torkoop markasının da bu süreçte ortaya çıktığını söyledi.

GURME PEYNİRDE HEDEF ULUSAL MARKETLER

Torkoop’un ürettiği gurme peynirin tüketicilerden olumlu geri dönüş aldığını belirten Kızılöz, ürünlerin özel market zincirlerinde satışına yönelik görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Kooperatif ürünlerinin internet üzerinden Türkiye’nin farklı bölgelerine gönderilmeye başlandığını belirten Kızılöz, Ankara, İç Anadolu, Uşak, İzmir ve Balıkesir başta olmak üzere birçok kente ürün gönderdiklerini kaydetti. Kızılöz, böylece üreticinin yalnızca sütünü değil, sütten elde edilen katma değerli ürünü de pazarlayabilen bir kooperatif yapısına ulaştıklarını vurguladı.

20 YILLIK TESİS YENİDEN ÜRETİMDE

Torkoop’un önündeki en önemli projeyi yaklaşık 20 yıldır atıl durumda bulunan Aslanlar Süt Toplama Merkezi’nin yeniden faaliyete geçirilmesi olarak açıklayan Kızılöz, Torkoop Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Alper Erkin'in önerisi üzerine, Büyükşehir Yasası öncesinde İZKA, Tarım ve Orman Bakanlığı ve mahalle muhtarlığının işbirliğiyle kurulan tesisi Torkoop tarafından geliştirilen proje kapsamında devraldıklarını ifade etti. 10 ton kapasiteli tesisin tadilatının tamamlandığını ve kısa süre içerisinde devreye alınacağını belirten Kızılöz, merkezin özellikle Aslanlar ve çevresindeki üreticiler için yeni bir pazarlama kanalı oluşturacağını söyledi. Kızılöz, Aslanlar Süt Toplama Merkezi projesinin sosyal boyutuna da dikkat çekerek, “Kadın üretici köyde kalırsa gençler de geri döner” diye konuştu.

MODEL YAYGINLAŞTIRILABİLİR

Torkoop Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Alper Erkin ise projenin kırsal nüfusun korunmasına katkı sağlamasını hedeflediklerini dile getirdi. Erkin, “Hayata geçireceğimiz model sayesinde bölgedeki küçük üretici sütünü köyden çıkarmadan merkeze getirecek, sanayici ise tek tek üreticilerin kapısını çalmak yerine sütü toplu olarak buradan alabilecek” dedi.Projenin süt ticaretini kolaylaştırmanın yanı sıra kırsalda üretimin devamlılığı açısından da önemli bir işlev üstleneceğini ifade eden Erkin, Torkoop’un geliştirdiği modelin sütle sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Aynı yapının bölgede sorun yaşayan diğer üreticiler için de uygulanabileceğini kaydeden Erkin, "Özellikle domates üreticilerinin yaşadığı pazarlama sorunu ortada. Biz tarımsal kalkınma kooperatifi olarak üreticiden ürünü alarak salça fabrikalarına veya büyük kurutma firmalarına pazarlayabiliriz. Sözleşmeli üretim modeliyle üretimin planlanmasını sağlayabiliriz. Üreticilerin krizlere karşı daha güçlü bir yapıya kavuşması için kooperatif çatısı altında bir araya gelmesi çok önemli" dedi.