Türkiye’nin devleri listesinde Ege sanayi şirketlerinden çarpıcı yükseliş

İSO-Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025 sonuçları İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan tarafından kamuoyu ile paylaşıldı.

500 büyük sanayi kuruluşu içinde İstanbul Sanayi Odası üyeleri 144’ten 129’a düşerken, Ege Bölgesi Sanayi Odası 37 şirket 39’a yükseldi. Denizli Sanayi Odası’ndan 11, Manisa Ticaret ve Sanayi Odası’ndan 10 şirket listeye girmeyi başardı…

Geçen yılki listede ilk 10'da bulunmayan ve 11. sırada yer alan TUSAŞ'ın 140,9 milyar liralık üretimden satışla 7'nciliğe, 16. basamakta bulunan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı 138,8 milyar lirayla 8'inciliğe, 17. sıradaki Aselsan'ın 130,2 milyar lirayla 9'unculuğa yükselmesi dikkati çekti.

İSO 500 Şirketin üretimden satışları yüzde 28 artarak 11,1 trilyon TL, istihdam yüzde 2,5 azalarak 804 bin kişi, ihracat yüzde 8,4 artarak 104,7 milyar dolar oldu.

İSO Başkanı Bahçıvan, "Rakamlar şirketlerimizin giderek artan bir ivmeyle yabancı cinsi parayla borçlandığını gösteriyor" dedi. 

ÜRETİMDEN SATIŞLAR REEL OLARAK 2,1 ARTTI

Bahçıvan, şu açıklamaları yaptı: “İmalat sanayi hizmet sektörlerinden negatif ayrıştı. 2025’te büyümeyi iç talep sürükledi. Sanayimiz yüzde 2.9 büyümesi ile ılımlı bir toparlanma kaydetmesine rağmen ekonominin genelinden olumsuz ayrıştı. Emek yoğun geleneksel sanayi sektörlerini olumsuz etkiledi. 2025’i yüksek faizlerin ve finansa erişim koşullarının sanayi üzerinde baskı yarattığı bir yıl olarak değerlendirebiliriz. 2025’te ISO 500’ün üretimden satışlara yüzde 28 artarak 11,118 milyar liraya yükseldi. Reel olarak 2.1’lik artış gözlemliyoruz. Son 3 yılda reel düşüş 2025’te sınırlı reel artışa işaret ediyor. İhracat artışı yüzde 38,3 oldu. Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 39,7’ye yükseldi. Dezenflasyon politikaları ve dış pazardaki durgunluk satış gelirlerinde baskı yarattı. 2025 yılında tüm karlılık rasyoları son 10 yılın ortalamasının altında kaldı. Faaliyet karı yüzde 57,1 artarak 1 trilyon liraya yükseldi. Vergi öncesi kar ve zarar toplamı yüzde 64,7 artışla 441 milyar TL’ye yükselmiştir. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kar zarar yüzde 37,5 artışla 1,8 trilyon liraya yükseldi. Özetle 2025 yılında ISO 500’de karlılık göstergelerinde nominal bir toparlanma yaşanmıştır.”

KAMBİYO ZARARLARI ARTTI

Bahçıvan, “Sanayi kuruluşlarındaki karlılık hala ciddi bir baskı altındadır. Zarar eden firma sayısı 152’de kalmıştır. 35 milyar TL kambiyo zararı 172 milyar TL’ye yükseldi. Finansman giderlerinin faaliyet karlarına oranı 2024’ta yüzde 96,6’ya yükseldi, 2025’te sadece yüze 84,9’a geriledi. Sanayiden elde ettiği karı yüzde 85’ine yakınını finansman giderlerine ayırdığı acı bir tablo ile karşı karşıyayız. Finansmana erişimin güçleştiği maliyetlerin yüksek kaldığı bir ortamda sanayi kuruluşlarının faaliyetlerinden elde ettiği gelir finansman tarafından aşındırılmaktadır. Enflasyon muhasebesinin uygulanmadığı 2025 yılında aktif toplam ve öz kaynaklardaki artışlar enflasyonun altında kaldı. Toplam borçları öz kaynaklara göre çok daha hızlı büyüdü. Toplam aktifler içinde öz kaynakların oranı azalmış ve yüzde 49,1’e gerilemiştir. 2025 yılında mali borçlar diğer borçlardan daha hızlı büyüdü. Firmaların kredi ihtiyacı güçlü seyrini korudu. Kısa vadeli mali borçların payı yeniden yükselişe geçerek yüzde 49.5’a yükselmiştir. Devreden KDV yükü giderek ağırlaşıyor. Devreden KDV tutarı 120 milyar TL’nin üzerine çıktı. Bu artış enflasyonun üzerinde gerçekleşmiştir” ifadesini kullandı.