Tütünde dışa bağımlılığı azaltacak hamle

Türkiye’nin ve dünyanın sayılı tohum saklama ve geliştirme merkezleri arasında gösterilen Tarım ve Orman Bakanlığı Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün 5 yıldır sürdürdüğü Ar- Ge çalışması başarıya ulaştı. Özellikle sigara sanayisinde yoğun kullanılan Amerikan tipi harman tütünlerinde dışa bağımlılığı azaltmayı hedefleyen çalışmalar kapsamında geliştirilen 6 yeni yerli tütün çeşidi tescil edildi.

Ege İhracatçı Birlikleri'nden sektör temsilcilerine yönelik duyuruda iri kıtalı olarak tanımlanan ve yaprak boyutu büyük olduğu için Amerikan tipi harmanlarda tercih edilen Burley ve Virginia grubunda geliştirilen ETA 1881 ve ETA 1923 çeşitlerinin tescil edildiği ilan edildi. Türkiye’de son 20-25 yıldır özellikle Amerikan blend sigaralara yönelik tüketim artışı nedeniyle bu tip tütünlerde ithalat yapılırken, geliştirilen yerli çeşitlerle ithalat bağımlılığın azaltılması hedefleniyor. Tescil edilen çeşitler arasında ayrıca Basma grubunda geliştirilen Basma 2020, Ege 23, Basma 2022 ve ETAE 2024 çeşitleri de yer aldı.

YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI OLABİLİR

Sektör temsilcileri, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün uzun yıllardır sürdürdüğü genetik geliştirme ve adaptasyon çalışmalarının Türk tütüncülüğü açısından yeni bir dönemin kapısını araladığını belirtiyor. Özellikle Amerikan tipi harmanlarda kullanılan iri yapraklı tütünlerin yerli kaynaklarla üretilebilir hale gelmesi, hem üreticinin yeni alternatiflere ulaşmasını hem de döviz kaybının azaltılmasını sağlayacak.

TOHUMLUK ÜRETİMİ EDEKATAŞ TARAFINDAN YAPILACAK

Söz konusu EİB duyurusunda yeni çeşitlerin tohumluk üretim ve çoğaltma faaliyetlerinin, Ege Denetim Kalite Analiz Araştırma ve Geliştirme Depo Hizmetleri San. A.Ş. (EDEKATAŞ) koordinasyonunda yürütüleceği ifade edildi. Projeyle birlikte, halen bazı tütün tiplerinde kısmen ithalat yoluyla karşılanan tohum ihtiyacının yerli ve sürdürülebilir kaynaklarla karşılanması ve önümüzdeki yıllarda geliştirilecek yeni çeşitler için de güçlü bir yerli tohum altyapısı oluşturulması hedefleniyor. Çalışmalar kapsamında çeşitlerin pilot ölçekte dikimleri gerçekleştirilecek ve vejetasyon süresince gelişimleri yakından takip edilecek. Ağustos 2026’da ise EDEKATAŞ üretim alanlarında sektör temsilcilerinin katılımıyla “Sektör Tanıtım Günü” düzenlenecek.