Ekonomist Çetinkaya'dan kritik eşik aşılmadan ihracatçıya primli kur önerisi!

Ege hazır giyim ve konfeksiyon ihracatındaki gerileme endişe yaratmaya devam ediyor. Ekim ayında ihracatını yüzde 10 düşüşle kapatan sektör, kasım ayında 2027 sezonunun siparişlerini almak için Avrupa'daki müşteri ziyaretlerini sıklaştırdı. Başta Alman ekonomisindeki durgunluk ve Avrupalı tüketicinin harcamalarını kısması, Türk ihracatçısının beklediği olumlu geri dönüşü engelliyor. Yurt dışındaki müşteri görüşmelerinden beklediği siparişlerle dönemeyen firma temsilcileri, mevcut müşterilerini kaybetmemek için fiyatlarını aşağı çekmek zorunda kalıyor. Bazı firmalar sıfır kârla, bazıları ise zararına sipariş kabul ederek üretim çarklarını döndürmeye çalışıyor. İhracatçılar, döviz kurunda önümüzdeki dönemde yaşanabilecek olası iyileşmeyi de hesaba katarak bugün düşük fiyatlarla sipariş almaya yöneliyor.

İHRACATÇIYA PRİMLİ DÖVİZ KURU ÖNERİSİ

Ekonomist Emir Çetinkaya, yaşanan rekabet kaybının yalnızca hazır giyim ve tekstile özgü olmadığını, emek yoğun sektörlerin tamamında benzer bir tablonun ortaya çıktığını söyledi. Artan maliyetler karşısında ihracatçı sektörlerin uluslararası rekabet gücünü korumasının giderek zorlaştığına dikkat çeken Çetinkaya, iç talepteki daralma ve ekonomik küçülmenin de emek yoğun üretim yapan firmaları kritik bir noktaya taşıdığını ifade etti. Toparlanmak için kritik eşiğe yaklaşıldığını belirten Çetinkaya, yılbaşından bu yana döviz kurundaki artışın yüzde 16, enflasyonun ise yüzde 30 düzeyinde olduğunu hatırlatarak ihracatçı firmalara yönelik farklılaştırılmış bir kur uygulaması önerdi. Çetinkaya, "İhracat yapan firmalarla ilgili döviz kurunun primli bedelle satın alınması şart" dedi.

Sektör temsilcileri arasında "2026 zor bir yıl oldu, 2027 daha zor olacak" değerlendirmesi giderek yaygınlaşırken, Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Eş Başkanı Toygar Narbay da ihracatçının öngörü yapmakta zorlandığı bir dönemden geçtiğini söyledi.

AVRUPA PAZARINDAKİ PAY GERİLEDİ

Avrupalı tüketicilerin harcama eğilimlerindeki değişime ve ana pazardaki ithalat verilerine dikkat çeken Narbay, Avrupa'nın hazır giyim ithalatındaki daralmanın yüzde 3,6 düzeyinde kaldığını, buna karşılık Türk hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün Avrupa'ya ihracatının yüzde 11 gerilediğini belirtti. Türkiye'nin Avrupa hazır giyim pazarındaki payının yüzde 9 seviyelerinden yüzde 8'lere indiğini vurgulayan Narbay, "Avrupa pazarındaki boşluğu Ortadoğu ve ABD'ye yaptığımız ihracatı bir miktar artırarak telafi etmeye çalışıyoruz. Ancak bu çaba sektörün genel ihracat performansındaki düşüşü durdurmaya yetmiyor. Mevcut kur politikasıyla bu durum sürdürülebilir değil" diye konuştu. Dolar bazında üretici fiyatlarındaki artışın Türkiye'nin rekabet gücünü zayıflattığını belirten Narbay, sorunun yalnızca hazır giyim ve tekstille sınırlı olmadığını, ihracatçı 10 farklı sektörü etkilediğini söyledi. Gıda, plastik, makine ve teçhizat gibi sektörlerin de benzer maliyet baskısıyla karşı karşıya olduğunu ifade eden Narbay, "Kurun baskılanması yoluyla enflasyonun düşürülmesine dayalı program çalışmıyor. Bütün göstergeler alarm veriyor" diye konuştu.