Kemalpaşa’da şaraplık üzümün ‘Son Mohikan’ı, bağlarını sökmekte direniyor

İzmir’in Kemalpaşa ilçesine bağlı Halilbeyli, bir dönem hayvancılığıyla, son yıllarda ise şaraplık üzüm üretimiyle öne çıktı. Ancak şaraplık üzüm üreticisi açısından tablo giderek ağırlaşıyor. Bölge, başta Chardonnay, Bornova Misketi, Syrah ve Merlot olmak üzere şaraplık üzüm üretiminde önemli merkezlerden biri haline gelmişti. Son yıllarda ünlü şarap markalarının kendi bağlarını kurmaya başlaması, üreticinin pazarını iyice daralttı.

Yaklaşık 20 yıldır Türkiye’nin önde gelen şarap üreticilerine Bornova Misket, Chardonnay, Şiraz ve Merlot cinsi üzüm temin eden Halilbeylili üretici Hilmi Doğu, yeni sezon öncesinde firmaların alım fiyatlarını açıklamamasından yakınıyor. Chardonnay üzümlerinde hasadın artık yaklaşması nedeniyle zamanın daraldığını belirten Doğu, “Üzümümün hasat edilme zamanına geldi. Ancak hala fiyat alamadım. İki yıl önce kilosunu 55 TL, geçen sene 50 TL’ye sattığım üzüm için bu yıl hâlâ fiyat veren yok. Bazı bölgelerde 40 liralardan bahsediliyor. 40 lira demek, bağı köklemem demek” diye konuşuyor.

ŞARAPLIK ÜZÜM BAĞLARI 150 DÖNÜME KADAR GERİLEDİ

Hilmi Doğu, bölgede şaraplık üzüm bağlarının 150 dönüme kadar gerilediğini, bağları kökleyenlerin hububat üretimine yöneldiğini açıklıyor. Hilmi Doğu’ya göre üreticinin karşı karşıya olduğu sorun yalnızca fiyat değil. Artan girdi maliyetleri, vergi yükü ve büyük firmaların alım politikaları da üretimin geleceğini tehdit ediyor. Büyük şarap firmalarının yüksek maliyet ve vergi yükünü gerekçe göstererek üzüm alım fiyatlarında üreticiye baskı yaptığını savunan Doğu, butik olarak tanımlanan küçük ve yöresel üreticilerin ise bölgede oluşan kapasiteyi karşılayacak miktarda alım yapamadığını belirtiyor. Doğu ayrıca Azerbaycan gibi ülkelerden şarap ve şıra benzeri ürünlerin ithal edileceği haberlerinin de kendilerini korkuttuğunu ifade ediyor.

ÜRETİCİ İÇİN VARLIK/YOKLUK MESELESİ

Şaraplık üzüm bağlarının birer birer sökülmesi, bölgenin 20 yılda oluşturduğu üretim kültürünün de kaybolması demek. Halilbeyli’de Hilmi Doğu ve bir avuç üreticinin verdiği mücadele, bir üzüm üreticisinin fiyat arayışından öte, İzmirli küçük üreticinin şaraplık üzüm üretiminde ayakta kalıp kalamayacağının da yani bir varlık/yokluk probleminin göstergesi haline geliyor.