Rasila Başar: Bakü’den İzmir’e uzanan başarı yolculuğu

Rasila Başar, tıp eğitiminden mimarlığa uzanan kariyerini, Azerbaycan ve Türkiye’de edindiği proje deneyimlerini, tasarım anlayışını ve sanatla kurduğu bağı Tekreferans.com İmtiyaz Sahibi Erhan Gülenç’e anlattı.

Ailesinin doktor olmasını istemesi üzerine tıp fakültesine giren Rasila Başar, üç yıl eğitim aldıktan sonra mesleki geleceğini farklı bir alanda kurmak istediğine karar verdi. Kız kardeşinin üniversite eğitimi sırasında tanıştığı bir akademisyenin çizim yeteneğini fark ederek mimarlığa yönelmesini önermesi, bu kararında etkili oldu.

KENDİ YOLUNU SEÇTİ

Mimarlık eğitimine kabul için gerekli aşamaları tamamlayan Başar, Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi’nde öğrenim gördü ve ardından aynı üniversitede yüksek lisansını derece ile tamamladı. Bu geçişi, yalnızca bölüm değişikliği olarak değil, kendi tercihinin sorumluluğunu üstlendiği bir dönem olarak hatırlıyor.

Başar, ilgi duyduğu alanda ilerleme kararının meslek hayatındaki önemli dönüm noktalarından biri olduğunu belirtiyor. Kendi deneyiminden hareketle, kişinin yeteneklerini tanımasının ve yaptığı işle bağ kurmasının uzun vadeli gelişim açısından değerli olduğunu düşünüyor.

YETENEĞİ GELİŞTİREN DİSİPLİNLİ ÇALIŞMA

Üniversite yıllarında bir hocasıyla yaptığı konuşma, Başar’ın başarıya bakışını değiştirdi. Çizim yeteneğinin kendisine avantaj sağladığını düşünürken, düzenli ve yoğun çalışan öğrencilerin kısa sürede önemli ilerleme kaydedebildiğini gördü.

Hocasının, yeteneğin ancak emekle gelişebileceğine ilişkin uyarısı zamanla mesleki yaklaşımının temel parçalarından biri oldu. Başar’a göre başlangıçtaki yatkınlık kadar, o yeteneği nasıl geliştirdiğiniz de önem taşıyor. Düzenli çalışmak, eleştiriye açık olmak ve öğrenmeyi sürdürmek, meslek hayatında ilerlemesini sağlayan alışkanlıklar arasında yer alıyor.

ÖĞRENMEYİ MESLEĞİN BİR PARÇASI OLARAK GÖRÜYOR

Mimarlıkta kullanılan teknolojiler, tasarım yöntemleri ve uygulama teknikleri değiştikçe mesleki bilginin de yenilenmesi gerekiyor. Başar, fuarları, toplantıları ve eğitimleri bu gelişmeleri izlemek için değerlendiriyor; farklı malzemeleri ve uygulamaları inceleyerek projelerde nasıl kullanılabilecekleri üzerine çalışıyor.

Bir tasarımın hayata geçebilmesi için çizimin ötesindeki süreçleri de anlamak gerektiğini düşünüyor. Ekibinin kullandığı programlara ve yöntemlere hâkim olmayı, tasarım kararlarını uygulama ve bütçe koşullarıyla birlikte değerlendirebilmeyi önemsiyor.

Bu nedenle mimarlığı, eğitimle başlayıp meslek boyunca devam eden bir öğrenme süreci olarak görüyor. Her projenin farklı koşullar ve ihtiyaçlar sunduğunu, edinilen deneyimin de yeni sorulara açık olmayı gerektirdiğini belirtiyor.

TASARIM İNSANLARIN YAŞAMIYLA BAŞLIYOR

“Evimiz bizim kalemiz. Orada mutlu olmamız gerekir” diyen Başar, konut tasarımında insanların gündelik alışkanlıklarını anlamaya önem veriyor.

Mutfağın rahat kullanımından ortak alanların düzenine, kişisel alan ihtiyacından misafir ağırlama alışkanlıklarına kadar pek çok ayrıntının tasarımı etkilediğini söylüyor. Ona göre bir mekânın estetik görünümü, kullanım kolaylığı ve teknik gereklilikleri birlikte ele alınmalı.

Azerbaycan ve Türkiye’de edindikleri deneyimlerde, kullanıcıların beklentilerini anlamanın tasarım kararlarına yön verdiğini belirten Başar, iyi bir konutun zaman içinde değişen ihtiyaçlara da cevap verebilmesini önemsiyor. Mekânın gerçek değerinin, içinde yaşayanların gündelik deneyiminde ortaya çıktığını ifade ediyor.

KALİTEYİ UZUN VADELİ DÜŞÜNMEK GEREKİYOR

Başar, yapı üretiminde maliyet, mimarlık ve mühendislik kararlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Zemin koşulları, drenaj, su yalıtımı ve malzeme seçimi gibi konuların, her projenin teknik gereklilikleri doğrultusunda ele alınmasını önemsiyor.

İlk yatırım maliyetinin yanında kullanım ve bakım ihtiyaçlarının da düşünülmesi gerektiğini belirtiyor. Tasarım aşamasında alınan kararların, yapının ilerleyen yıllardaki işleyişini ve kullanıcı deneyimini etkilediğine dikkat çekiyor.

Eşi Sinan Başar ile yürüttükleri çalışmalarda farklı uzmanlık ve deneyimlerinin birbirini tamamladığını anlatan Başar, tasarım, teknik uygulama ve bütçe arasındaki ilişkinin proje boyunca gözetilmesine önem verdiklerini söylüyor. Estetik beklentilerin uygulanabilir çözümlerle buluşmasını, çalışmalarının önemli bir parçası olarak görüyor.

AZERBAYCAN’DAN İZMİR’E TAŞINAN DENEYİM

Navac’ın Azerbaycan’daki proje deneyimleri arasında Nahçıvan’daki Gençler Şehri ve Bakü’de White City olarak bilinen bölgede yer aldığı konut çalışmaları bulunuyor. Başar, farklı ölçeklerdeki bu çalışmaların, kullanıcı beklentilerini ve yerel koşulları birlikte değerlendirmek açısından kendilerine deneyim kazandırdığını anlatıyor.

Türkiye’deki çalışmalarından söz ederken Çeşme’deki Reges oteli ile İzmir Yeni Kent Merkezi’ndeki Nava Konak projesine değiniyor. Farklı kullanım amaçlarına sahip projelerde yer almanın, tasarım ve uygulama süreçlerine daha geniş bir açıdan bakmasına katkı sağladığını belirtiyor.

Başar’a göre her kent ve her proje kendi koşullarıyla değerlendirilmeli. Bir yerde edinilen deneyimin başka bir projeye katkı sağlaması için, yeni çevrenin ihtiyaçlarını da dikkatle anlamak gerekiyor.

İZMİR’LE KURDUĞU BAĞ GELECEĞE YÖN VERİYOR

Çocukluğunu Hazar Denizi kıyısında geçiren Rasila Başar, İzmir’e geldiğinde kendisini yabancı hissetmediğini söylüyor. Bakü ile İzmir arasında insan ilişkileri ve kent kültürü bakımından yakınlıklar bulduğunu, kentle kurduğu bağın zaman içinde güçlendiğini anlatıyor.

İzmir’e ilişkin mesleki hayalleri arasında, kentin kültürel yaşamına katkıda bulunacak bir yapıda rol almak da var. Zaha Hadid’in Bakü’deki Haydar Aliyev Merkezi gibi çalışmalarından etkilendiğini belirten Başar; konser alanlarının, kütüphanelerin ve sosyal mekânların bir araya geldiği, farklı kuşakların kullanabileceği bir kültür yapısının kent için taşıyabileceği değere dikkat çekiyor.

Böyle bir yapıyı, insanların zaman geçirdiği, karşılaştığı ve kentle bağ kurduğu bir yaşam alanı olarak hayal ediyor. Bu düşünceyi, İzmir’in mimari ve kültürel birikimine katkıda bulunma isteğinin bir parçası olarak ifade ediyor.

KONUTTA FARKLI YAŞAM İHTİYAÇLARINI ÖNEMSİYOR

Başar, İzmir’de edindikleri deneyimin konuta bakışlarını da geliştirdiğini söylüyor. Nava Konak’tan söz ederken ailelerin ihtiyaçlarına cevap veren plan seçeneklerine önem verdiklerini belirtiyor.

Konut tercihlerini yalnızca oda sayısı üzerinden değerlendirmemek gerektiğini düşünüyor. Ortak yaşam alanlarının düzeni, mahremiyet, gündelik kullanım ve zaman içinde değişen ihtiyaçlar da tasarımın önemli parçaları arasında yer alıyor.

Başar, İzmir’i daha yakından tanıdıkça kentteki beklentileri daha iyi anladıklarını ve bu deneyimden gelecekteki çalışmalarında yararlanmayı hedeflediklerini ifade ediyor.

SANAT YOLUYLA TOPLUMSAL KATKI

Mimarlığın yanı sıra resimle de ilgilenen Rasila Başar, sanat çalışmalarını dayanışma faaliyetleriyle buluşturmaya önem veriyor. Alcohol Ink tekniğiyle hazırladığı eserlerin, öğrencilerin eğitimine destek amacıyla düzenlenen bir bağış etkinliğinde değerlendirildiğini anlatıyor.

Türk Eğitim Vakfı yararına düzenlenen bir sosyal sorumluluk çalışmasında açık artırmayla satışa sunduklarını belirten Başar, eserlerin yaklaşık 20 dakikada satıldığını ve elde edilen gelirle 20 kız çocuğunun bir yıllık eğitim bursuna katkı sağlandığını anlatıyor. Başar, sokak hayvanlarının tedavisine destek olmak amacıyla düzenlenen etkinliklerde de yer aldığını, Kızılay iş birliğiyle lösemili çocuklar için gerçekleştirilen bir yardım çalışmasına katıldıklarını ve üç çocuğun tedavisinde kullanılan ilaçların giderlerinin karşılanmasına katkıda bulunduklarını belirtiyor. İzmir’deki dayanışmanın kendileri için büyük anlam taşıdığını vurgulayan Başar sözlerini, "Mesleki başarı yalnızca hayata geçirilen projelerle değil, topluma sağlanan katkıyla da değerlendirilmeli" şeklinde tamamlıyor.