Ege Bölgesi'nin geleneksel tarım ürünleri arasında yer alan tütün ihracatında düşüş hızlandı. Talep değişimi, ekonomik sorunlar ve bölgesel gerilimler nedeniyle 2026’nın ilk iki ayında tablo eksiye dönerken, ABD, Irak ve Suriye pazarlarında yaşanan sert kayıpların sürebileceği endişesi artıyor.
Türkiye genelinde tütün ve tütün mamulleri ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre değer bazında yüzde 5,2 azalarak 151,9 milyon dolardan 143,9 milyon dolara geriledi. Miktar bazındaki düşüş ise yüzde 8,6’ya ulaştı. Ege Bölgesi’nde kayıp daha da belirgin oldu. Yaprak tütünde ihracat değer olarak yüzde 15, miktar bazında ise yüzde 9 geriledi.
Ege İhracatçı Birlikleri’nin raporuna göre, Türk tütününün en büyük alıcısı olan ABD’de yaşanan kayıp dikkat çekici boyutlara ulaştı. ABD pazarında yaprak tütünde ihracat miktarı yüzde 40, değer ise yüzde 32 düştü.
Raporda, bu gerilemede Amerikan sigara üreticilerinin harman tercihlerindeki değişimin etkili olduğu vurgulandı. ABD’li üreticilerin artık Ege’nin şark tipi tütününe eskisi kadar ihtiyaç duymadığı, sıkı regülasyonlar ve anti-tütün politikaları nedeniyle talebin baskılandığı ifade edildi. Üreticilerin daha ucuz ve farklı özellikteki alternatiflere yöneldiği belirtildi.
PAZAR LİDERİ IRAK HIZLA KÜÇÜLÜYOR
Tütün mamullerinde lokomotif pazarlardan Irak’ta yaşanan düşüş de alarm veriyor. Bu ülkeye yapılan ihracat miktar olarak yüzde 40, değer olarak yüzde 30 geriledi.
Irak pazarındaki daralmada ekonomik yavaşlama, döviz sıkıntısı ve artan gümrük vergilerinin Türk ürünlerini zorladığı belirtiliyor. Ayrıca yerli üretimi teşvik eden politikalar ve kaçak sigara rekabetinin pazarı hızla daralttığı ifade ediliyor.
SURİYE: HIZLI YÜKSELİŞİN ARDINDAN SERT DÜŞÜŞ
2025’teki yüksek artışın ardından Suriye pazarında da sert bir fren dikkat çekiyor. 2026 verilerine göre tütün mamullerinde ihracat miktar bazında yüzde 78, değer bazında ise yüzde 63 geriledi.
Bu veriler, hızlı büyümenin sürdürülemediğini ve talebin zayıfladığını ortaya koyuyor. Suriye’de ekonomik kırılganlık, ödeme sorunları ve sıkılaşan ithalat politikalarının ihracatı baskıladığı belirtiliyor. Raporda, Suriye pazarı için “hızlı büyüme hikâyesinin sonuna gelindiği” uyarısı yapılıyor.
2026’NIN KALANI İÇİN ENDİŞELİ TABLO
Orta Doğu’daki savaş lojistik maliyetleri artırırken, Türkiye’de gübre, enerji ve işçilik giderlerindeki yükseliş ihracat fiyatlarını yukarı çekiyor. Bu durum Türk tütününün rekabet gücünü zayıflatıyor. Küresel ölçekte de tablo Türkiye aleyhine gelişiyor.
Dünya genelinde artan anti-tütün politikaları talebi sınırlandırırken, Brezilya ve Afrika ülkeleri düşük maliyet avantajıyla Türkiye'nin önüne set çekiyor. Bu tablo karşısında Türk tütün ihracatçıları çareyi yeni pazar arayışını hızlandırmakta buldu. İhracatçıların, Hindistan, Romanya, Polonya ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi alternatif pazarları değerlendirmek istediği belirtiliyor.
YORUMLAR
0Yorum Yap