Basmane’de 40 yıllık düğüm çözülüyor: İzmir’in yeni belediye binası için kritik adım

İzmir’in Konak ilçesinde yıllardır “Basmane Çukuru” olarak anılan alanda yaşanan belirsizliği sona erdirmek amacıyla yürütülen çalışmalarda yeni bir döneme girildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda uzun süredir tartışılan 1039 ada 8 parseldeki taşınmaza ilişkin ilgili taraflarla bir protokol imzaladı. Protokolle birlikte belediyenin geçmişten gelen haklarının daha somut ve uygulanabilir bir güvenceye kavuşması hedefleniyor. Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, yeni düzenlemeyle belediyenin gelecekte oluşabilecek maddi yükümlülüklerden korunacağı ve 2009 yılında belirlenen yüzde 30’luk hakkın bağımsız bir Belediye Hizmet Binası olarak karşılık bulacağı belirtildi

ÇÖZÜM MODELİ

Basmane Çukuru’nun geçmişi yaklaşık 40 yıl öncesine dayanıyor. Alan, 1985 yılında özel projeye göre yapılaşmaya açılırken, 1986 yılında yapılan plan değişikliğiyle emsal ve yapılaşma koşulları belirlendi. 1991 yılında hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda ise eski ESHOT garaj alanı “C Bölgesi - Otel ve Kongre Merkezi” olarak planlandı. 1997 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandı. Dünya Ticaret Merkezi olarak planlanan projenin yapımına başlanmasına rağmen, plan ve ruhsat süreçlerine ilişkin yargı kararları nedeniyle proje tamamlanamadı. Sonraki yıllarda yüklenici firmaların mali sorunları nedeniyle TMSF sürece dahil oldu. Alan üzerindeki ipotekler, kamu alacakları, sözleşmeler ve hukuki süreçler nedeniyle Basmane Çukuru uzun yıllar boyunca çözülemeyen bir dosya olarak kaldı.

BELEDİYENİN YÜZDE 30’LUK HAKKI GÜVENCE ALTINA ALINDI

Basmane dosyasındaki en önemli dönüm noktalarından biri 2009 yılında yaşandı. Dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan protokolle belediyenin projedeki hakkı yüzde 11’den yüzde 30’a çıkarıldı. Bu hakkın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesi kararlaştırıldı. Ancak geçen süreçte bu yüzde 30’luk hakkın hangi bölüme karşılık geleceği, tapuda nasıl güvence altına alınacağı ve üçüncü kişilere devir halinde nasıl korunacağı netleşmedi. Yeni protokolle birlikte bu belirsizliğin ortadan kaldırılması amaçlanıyor. Yaklaşık 104 bin metrekarelik emsale esas inşaat alanı üzerinden hesaplanan belediyeye ait yüzde 30’luk pay, diğer yapılardan bağımsız bir Belediye Hizmet Binası olarak oluşturulacak. Böylece İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yıllardır ifade edilen hakkı; alanı, işlevi ve tapu karşılığı belirlenmiş somut bir kamu varlığına dönüşecek. Yaklaşık 27 bin metrekarelik alanın ise yeniden yeşil alana dönüştürülmesi planlanıyor.

KÜLTÜRPARK’IN YEŞİL ALAN KİMLİĞİNE VURGU

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden yapılan açıklamada, “Basmane dosyasının yaklaşık 40 yıllık geçmişinde görev yapan belediye başkanlarımızın, belediye meclislerinin, bürokratların ve ilgili kamu kurumlarının farklı dönemlerde ortaya koydukları çözüm arayışlarını kurumsal hafızasının bir parçası olarak değerlendirmektedir. Bugün gelinen aşama, geçmişte yapılan çalışmaları reddeden ya da değersizleştiren bir yaklaşım değildir. Amaç; yıllar içerisinde oluşan sözleşmesel, hukuki ve idari birikimi dikkate alarak İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin mevcut yüzde 30’luk hakkını daha güçlü ve uygulanabilir bir hukuki güvenceye kavuşturmak, Basmane alanını kente kazandırmak ve Kültürpark’ın yeşil alan kimliğinin güçlendirilmesine katkı sağlamaktır. İzmir Büyükşehir Belediyesi bundan sonraki aşamalarda da tüm hukuki, teknik ve mali çalışmalarını kamu yararı, belediyenin hak ve menfaatlerinin korunması ve kamu kaynaklarının etkin kullanılması ilkeleri doğrultusunda sürdürecektir” denildi.